Bloedafname
Lithium
Lithiumspiegel; therapiecontrole.
€ 26,00
Alle analyses
Metalen, gifstoffen en medicijnen · Bloed
Lithium (bloed)
De lithiumspiegel controleert de dosering bij mensen die lithium gebruiken als medicijn; het is geen preventief onderzoek.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 2 onderzoeken
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Lithium (bloed): wat wordt er gemeten?
De analyse meet hoeveel lithium er in je bloed zit. Lithium is een medicijn dat vooral wordt gebruikt bij een bipolaire stoornis, en soms als versterking bij een depressie. Het lichaam maakt zelf geen lithium aan: normaal komt lithium niet in het bloed voor. De nieren voeren lithium af, dus de spiegel hangt sterk af van de nierfunctie en van de vocht- en zoutbalans.
Wat kan het signaleren?
- Of de dosering lithium in het juiste gebied ligt bij iemand die dit medicijn gebruikt
- Een te hoge spiegel, die kan wijzen op een dreigende lithiumvergiftiging
- Een te lage spiegel, waarbij het medicijn onvoldoende werkt
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Lithium (bloed) te hoog
Een te hoge spiegel betekent dat er meer lithium in het bloed zit dan de behandelaar wil. Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas wordt gedoseerd op een spiegel die per situatie verschilt, met een bovengrens van 1,5 mmol/l; de NVKC noemt een waarde boven 1,5 mmol, gemeten 12 uur na inname, als aanwijzing voor een vergroot risico op een lithiumvergiftiging. Vroege verschijnselen daarvan zijn sufheid, trillen, spierzwakte, onduidelijk spreken, misselijkheid en onvast lopen. Uitdroging, koorts, braken, diarree, een zoutarm dieet en bepaalde medicijnen zoals plaspillen en ontstekingsremmers kunnen de spiegel snel laten stijgen.
Lithium (bloed) te laag
Een lage spiegel betekent meestal dat de dosering te laag is, dat een dosis is gemist of dat de opname of afbraak anders verloopt dan verwacht. Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas wordt bij een te lage spiegel het gewenste effect niet bereikt. Bij iemand die geen lithium gebruikt is er normaal geen lithium in het bloed aantoonbaar; een lage of onmeetbare waarde is dan verwacht en betekent geen tekort.
Bij een afwijkende uitslag
De behandelaar past op geleide van de spiegel de dosering aan en herhaalt de meting. Bij een te hoge spiegel met verschijnselen van een vergiftiging is directe beoordeling door een arts nodig.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Lithium heeft een smalle therapeutische breedte: het verschil tussen een werkzame en een te hoge spiegel is klein. Daarom is de meting alleen te duiden als het afnametijdstip klopt. Het Farmacotherapeutisch Kompas schrijft voor de spiegel altijd 12 uur na de laatste dosis te meten; wordt er eerder of later geprikt, dan is de uitslag niet bruikbaar. De spiegel hoort bij de behandeling van iemand die lithium gebruikt en zegt niets over iemand die het middel niet gebruikt.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Het afnametijdstip is bepalend: alleen een meting 12 uur na de laatste dosis is te vergelijken met de gebruikte streefwaarden.
- Uitdroging, koorts, braken, diarree en een zoutarm dieet verhogen de spiegel.
- Plaspillen, ontstekingsremmers (NSAID's) en sommige bloeddrukmedicijnen kunnen de spiegel verhogen.
- Een verminderde nierfunctie vertraagt de afvoer van lithium en verhoogt de spiegel.
Voorbereiding
- Laat je bloed ongeveer 12 uur na je laatste lithiumdosis afnemen.
- Neem je ochtenddosis pas na de afname.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Dit is geen preventief onderzoek. De bepaling is bedoeld voor mensen die lithium gebruiken; de behandelaar vraagt de spiegel aan en beoordeelt hem, samen met de nierfunctie en de schildklierfunctie. Na het instellen wordt de spiegel volgens het Farmacotherapeutisch Kompas ten minste elke 3 tot 6 maanden gecontroleerd, en extra bij ziekte, bij verandering van dosering of bij nieuwe medicijnen. Voor mensen die geen lithium gebruiken heeft de meting geen betekenis.
Hoe vaak komt het voor?
Een bipolaire stoornis komt bij ongeveer 1 op de 100 mensen voor. Lithium is daarbij een van de middelen die langdurig worden gebruikt. Alleen mensen die dit medicijn gebruiken hebben een lithiumspiegel.
Thuisarts.nl
Nadelen en risico's
- Een meting op een ander tijdstip dan 12 uur na inname geeft een uitslag die niet te duiden is en kan tot een verkeerde dosisaanpassing leiden.
- Een spiegelmeting buiten de behandelrelatie om, zonder gegevens over nierfunctie, dosering en tijdstip, geeft de behandelaar geen bruikbare informatie.
Laten testen
Lithium (bloed) laten testen
Lithium (bloed) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Metalen, gifstoffen en medicijnen
- Arseen (bloed)
- Arseen in haar
- Cadmium (bloed)
- CDT
- Codeïne (urine)
- Cotinine (bloed)
- Cotinine (urine)
- Kwik (bloed)
- Kwik (urine)
- Kwik in haar
- Lood
- Lood in haar