Schildklier · Bloed

Vrij T3

Het meest actieve schildklierhormoon; vooral van waarde bij een vermoeden van een te snel werkende schildklier, minder bij een te trage.

In het kort

Gemeten in bloed
In 8 onderzoeken
Let op de voorbereiding

Uitleg

Vrij T3: wat wordt er gemeten?

Trijoodthyronine (T3) is de werkzame vorm van schildklierhormoon. Het lichaam maakt het grootste deel niet in de schildklier maar in de weefsels, door omzetting uit T4. Vrij T3 (FT3) is het kleine deel dat niet aan eiwit gebonden is. De waarde reageert sterk op andere ziekten, vasten en medicijnen en is daardoor minder stabiel dan TSH en vrij T4.

Wat kan het signaleren?

Te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie), inclusief de vorm waarbij alleen T3 verhoogd is (T3-toxicose)
Controle bij de behandeling van een te snel werkende schildklier
Beperkt: aanvullende informatie bij een te traag werkende schildklier, vrij T3 daalt daarbij pas laat

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Vrij T3 te hoog

Een verhoogd vrij T3 samen met een verlaagde TSH past bij een te snel werkende schildklier, bijvoorbeeld door de ziekte van Graves of een overactieve schildklierknobbel. Is vrij T4 daarbij normaal, dan spreekt men van T3-toxicose. Ook medicatie die T3 bevat (liothyronine, gedroogde schildklierpreparaten) of biotinesupplementen kunnen de waarde verhogen.

Vrij T3 te laag

Een verlaagd vrij T3 is meestal geen schildklierziekte. Het lichaam zet bij ziekte, koorts, een streng dieet of ondervoeding minder T4 om in T3; ook op hogere leeftijd en bij medicijnen zoals bètablokkers, amiodaron en corticosteroïden is de waarde lager. Bij een te traag werkende schildklier daalt vrij T3 pas in een laat stadium, zodat een normale waarde een trage schildklier niet uitsluit.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts beoordeelt vrij T3 altijd samen met TSH en vrij T4. Een afwijkend vrij T3 bij een normale TSH wordt meestal herhaald, bij voorkeur op een moment zonder andere ziekte of dieet, voordat er conclusies aan worden verbonden.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Vrij T3 stelt op zichzelf zelden een diagnose. Als eerste test bij schildklierklachten zegt vrij T3 weinig; de waarde voegt vooral iets toe bij een verdenking op een te snel werkende schildklier met een normaal vrij T4, en bij de controle van die behandeling. De waarde is alleen te duiden naast TSH en vrij T4.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Vrij T3 daalt bij elke ernstige of langdurige ziekte, bij vasten en bij koolhydraatarme diëten, zonder dat de schildklier zelf ziek is.
Biotinesupplementen kunnen de meting verstoren; stop biotine minstens twee dagen voor de afname.
De meting van vrij T3 is technisch lastiger dan die van vrij T4 en verschilt meer tussen laboratoria.
Bij een te traag werkende schildklier is vrij T3 lang normaal; de test is daar ongeschikt als eerste of enige bepaling.

Voorbereiding

Slik je biotine (vitamine B8, vaak in haar- en nagelsupplementen)? Stop daar minstens 2 dagen voor de afname mee, bij een hoge dosis 4 dagen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij een verdenking op een te snel werkende schildklier, zeker als TSH verlaagd is en vrij T4 normaal, en bij controle van de behandeling daarvan. Bij vermoeidheid met een normale TSH voegt vrij T3 weinig toe. Een verlaagde waarde is geen bewijs van een trage schildklier.

Hoe vaak komt het voor?

Een te snel werkende schildklier komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 100 volwassenen voor, vaker bij vrouwen. Bij een klein deel daarvan is alleen T3 verhoogd (T3-toxicose). Een verlaagd vrij T3 bij een normale TSH komt veel vaker voor en is meestal een gevolg van een andere ziekte of van een dieet.

NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn en NHG-Standaard Schildklieraandoeningen

Nadelen en risico's

Een verlaagd vrij T3 wordt online vaak ten onrechte uitgelegd als een trage schildklier of als reden voor T3-medicatie; bij een normale TSH en vrij T4 is dat niet onderbouwd.

Laten testen

Vrij T3 laten testen

Vrij T3 zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
rT3 en FT3
Reverse T3 en vrij T3; aanvullende schildklierdiagnostiek.
€ 85,00
Bloedafname
Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3
TSH plus vrij T4 en FT3 voor beoordeling van schildklierfunctie.
€ 60,00
Bloedafname
Vrij T3 (FT3)
Vrij T3; bij schildklierfunctie.
€ 32,00
Bloedafname
Vrij T4 en vrij T3
Vrij T4 en FT3; bij schildklierfunctie.
€ 41,00
Vingerprik
Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3
Combinatie van TSH, vrij T4 en FT3.
€ 60,00
Vingerprik
Vrij T4 en vrij T3
Vrij T4 en vrij T3; bij schildklierfunctie.
€ 41,00
Vingerprik
Vrij T3 (FT3)
Vrij T3; bij schildklierfunctie.
€ 32,00
Bloedafname
Aanvullend: Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Complete hormonale analyse met testosteron, DHEA-S, schildklier, bloedbeeld, leverfunctie, nierfunctie, lipiden, glucose, HbA1c, insuline, hs-CRP, vitamine D en ferritine.
€ 335,00

Hoe betrouwbaar is de test?

Vrij T3