Uitleg

TSH: wat wordt er gemeten?

TSH (thyreoïdstimulerend hormoon) wordt gemaakt door de hypofyse en zet de schildklier aan tot het maken van schildklierhormoon. Werkt de schildklier te traag, dan stijgt TSH; werkt hij te snel, dan daalt TSH. Daardoor is TSH de gevoeligste enkele meting van de schildklierfunctie.

Wat kan het signaleren?

Te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie), ook in een vroeg stadium zonder klachten
Te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

TSH te hoog

Een verhoogde TSH past meestal bij een te traag werkende schildklier. De hypofyse maakt dan extra TSH om de schildklier aan te sporen. Bij een licht verhoogde waarde en een normaal vrij T4 spreekt men van subklinische hypothyreoïdie; dat geeft vaak geen klachten en herstelt soms vanzelf. Klachten die erbij kunnen horen: vermoeidheid, kouwelijkheid, gewichtstoename, traagheid, droge huid.

TSH te laag

Een verlaagde TSH past meestal bij een te snel werkende schildklier, of bij gebruik van een te hoge dosis schildkliermedicatie. Klachten die erbij kunnen horen: gejaagdheid, hartkloppingen, afvallen, trillen, warm hebben. Een licht verlaagde waarde kan ook tijdelijk zijn, bijvoorbeeld tijdens of na een andere ziekte.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts bepaalt meestal vrij T4 en herhaalt de TSH na enkele weken voordat er een diagnose wordt gesteld of behandeling wordt gestart.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

TSH is volgens de NHG-Standaard de eerste en meest gevoelige test bij een vermoeden van een schildklierstoornis. Een normale TSH sluit een schildklierstoornis vrijwel uit; een afwijkende TSH is op zichzelf nog geen diagnose. De huisarts laat dan vrij T4 (en soms antistoffen) bepalen en herhaalt de meting na enkele weken, omdat TSH tijdelijk kan afwijken.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

TSH kan tijdelijk verstoord zijn door een andere ziekte, na een zwangerschap, door medicijnen (onder andere biotine, amiodaron, lithium, corticosteroïden) en in de eerste maanden na het starten of aanpassen van schildkliermedicatie.
De waarde heeft een dagritme en is 's nachts en vroeg in de ochtend het hoogst.
Bij een zeldzame stoornis van de hypofyse zelf kan TSH normaal zijn terwijl de schildklier toch te traag werkt.

Voorbereiding

Slik je biotine (vitamine B8, vaak in haar- en nagelsupplementen)? Stop daar minstens 2 dagen voor de afname mee, bij een hoge dosis 4 dagen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten die bij een schildklierstoornis passen (vermoeidheid, gewichtsverandering, kouwelijkheid of juist warmte, hartkloppingen, stemmingsklachten), bij schildklieraandoeningen in de familie, bij bekende auto-immuunziekten of na bestraling van de hals. Ook bij controle van schildkliermedicatie. Bij klachtenvrije volwassenen zonder risicofactoren gaat een afwijkende uitslag vaak om een lichte of tijdelijke afwijking die geen behandeling nodig heeft.

Hoe vaak komt het voor?

Een te traag werkende schildklier komt in Nederland bij ongeveer 3 tot 4 op de 100 volwassenen voor, vaker bij vrouwen en op hogere leeftijd. Een te snel werkende schildklier is zeldzamer, ongeveer 1 op de 100. Subklinische afwijkingen (alleen TSH afwijkend) komen nog vaker voor en hebben lang niet altijd gevolgen.

NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn en NHG-Standaard Schildklieraandoeningen

Nadelen en risico's

Een licht afwijkende TSH is vaak tijdelijk; zonder herhaalmeting kan dat tot onnodige ongerustheid of onnodige behandeling leiden.

Laten testen

TSH laten testen

TSH zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
TSH
TSH; primaire screening van schildklierfunctie.
€ 23,00
Bloedafname
TSH en vrij T4
TSH en vrij T4; bij schildklierfunctie.
€ 41,00
Bloedafname
Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3
TSH plus vrij T4 en FT3 voor beoordeling van schildklierfunctie.
€ 60,00
Bloedafname
Haaruitval test
Panel bij haaruitval; Vitamine B12, IJzer, Ferritine, TSH, Cortisol, DHT.
€ 141,00
Bloedafname
Algemene Gezondheid Checkup
Met deze Gezondheidscheck-up krijgt u een gedetailleerd inzicht in uw algehele gezondheid en welzijn.
€ 125,00
Vingerprik
Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3
Combinatie van TSH, vrij T4 en FT3.
€ 60,00
Vingerprik
TSH
TSH; bij schildklierfunctie en therapiecontrole.
€ 23,00
Bloedafname
InsideTracker
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00
Bloedafname
Hormoon Herstel (Na Steroïden)
Testosteron, vrij testosteron, SHBG, LH, FSH, oestradiol, TSH, leverfunctie en lipidenprofiel. Voor herstel na anabole steroïden gebruik.
€ 325,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Schildklier

Alle analyses

TSH

TSH: wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

TSH te hoog

TSH te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voorbereiding

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

TSH laten testen

TSH

TSH en vrij T4

Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3

Haaruitval test

Algemene Gezondheid Checkup

Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3

TSH

InsideTracker

Hormoon Herstel (Na Steroïden)

Bronnen

Andere analyses: Schildklier

TSH

TSH: wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

TSH te hoog

TSH te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voorbereiding

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

TSH laten testen

TSH

TSH en vrij T4

Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3

Haaruitval test

Algemene Gezondheid Checkup

Schildklierpakket: TSH, vrij T4 en FT3

TSH

InsideTracker

Hormoon Herstel (Na Steroïden)

Bronnen

Andere analyses: Schildklier