Uitleg

Calprotectine (feces): wat wordt er gemeten?

Calprotectine is een eiwit uit witte bloedcellen (neutrofiele granulocyten). Bij een ontsteking van de darmwand komen veel van die cellen in de darm terecht en komt calprotectine in de ontlasting. De test meet hoeveel calprotectine in een portie ontlasting zit. Hoe meer ontsteking in de darm, hoe hoger de waarde.

Wat kan het signaleren?

Chronische darmontsteking (inflammatoire darmziekte, IBD), zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
Onderscheid tussen een darmontsteking en het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), bij terugkerende diarreeklachten
Maat voor de activiteit van een bekende chronische darmontsteking

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Calprotectine (feces) te hoog

Een verhoogd calprotectine wijst op een ontsteking in het maag-darmkanaal. Dat kan passen bij een chronische darmontsteking zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, zeker bij klachten als langdurige diarree, bloed of slijm bij de ontlasting en afvallen. Een verhoogde waarde komt ook voor bij een darminfectie, bij gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's zoals ibuprofen of diclofenac) en bij coeliakie. Zelden: een darmpoliep of darmkanker. Volgens de richtlijn is een waarde boven 100 microgram per gram ontlasting positief, en is 50 tot 100 een grijs gebied.

Calprotectine (feces) te laag

Een lage waarde (onder 50 microgram per gram ontlasting) maakt een chronische darmontsteking zeer onwaarschijnlijk. Bij terugkerende buikpijn met een wisselende ontlasting past dat eerder bij het prikkelbaredarmsyndroom, een aandoening die vervelend is maar niet gevaarlijk en waarbij de darm er normaal uitziet. Een lage waarde sluit andere oorzaken van darmklachten, zoals coeliakie, niet uit. Bij zeer waterige ontlasting kan de waarde vals-laag zijn.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een waarde boven 100 microgram per gram verwijst de huisarts volgens de richtlijn naar de MDL-arts; bij een waarde tussen 50 en 100 overlegt de huisarts eerst met de MDL-arts. Bij een lage waarde is een kijkonderzoek van de darm meestal niet nodig.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Volgens de multidisciplinaire richtlijn Prikkelbaredarmsyndroom van huisartsen (NHG) en MDL-artsen is de calprotectinetest vooral goed in het uitsluiten van een chronische darmontsteking: in de huisartsenpraktijk heeft vrijwel iedereen met een negatieve uitslag geen darmontsteking. Een positieve uitslag is minder zeker; een deel van de mensen met een verhoogde waarde blijkt bij verder onderzoek geen darmziekte te hebben. De richtlijn hanteert onder 50 negatief, 50 tot 100 grijs gebied en boven 100 microgram per gram positief.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) en een darminfectie kunnen de waarde verhogen zonder chronische darmontsteking.
Bij zeer waterige ontlasting kan de waarde vals-laag zijn.
De verschillende calprotectinetests verschillen sterk; afkap- en referentiewaarden verschillen per laboratorium.
Buiten de huisartsenpraktijk, in groepen met veel darmziekten, is de test minder betrouwbaar om een ontsteking uit te sluiten.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Volgens de richtlijn zinvol bij terugkerende diarreeklachten die al 3 tot 6 maanden bestaan en een verhoogde kans op een chronische darmontsteking, bijvoorbeeld bij een ouder, broer, zus of kind met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Ook gebruikt bij mensen met een bekende darmontsteking om de activiteit te volgen. Bij mensen zonder darmklachten is de test niet zinvol. Bij bloed bij de ontlasting, onverklaard afvallen of het begin van nieuwe darmklachten na je 50e is de test geen vervanging voor onderzoek door de huisarts.

Hoe vaak komt het voor?

Het prikkelbaredarmsyndroom komt veel voor: volgens de richtlijn bij ongeveer 4 op de 100 volwassenen in Nederland (volgens de strengste criteria), vaker bij vrouwen en op jongere leeftijd. Chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn veel zeldzamer. De richtlijn geeft daarvoor geen Nederlands cijfer.

FMS-richtlijn Prikkelbaredarmsyndroom (NHG en NVMDL)

Nadelen en risico's

Een licht verhoogde waarde, bijvoorbeeld door een pijnstiller of een voorbijgaande infectie, kan leiden tot onnodige ongerustheid of een kijkonderzoek van de darm.
Een lage waarde kan ten onrechte geruststellen over andere oorzaken van darmklachten die de test niet meet.

Laten testen

Calprotectine (feces) laten testen

Calprotectine (feces) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Feces
4D Basispakket
Uitgebreide basisanalyse van de darmgezondheid, inclusief activiteitsmetingen en biomarkers.
€ 625,00
Feces
4D Orienterend pakket
Oriëntatie van basale microbenverdeling in darm, inclusief hoofdgroepen en activiteiten.
€ 220,00
Feces
4D Specialistisch pakket
Uitgebreide analyse darmgezondheid voor complexe gezondheidsproblemen bij de cliënt.
€ 975,00
Feces
4D Uitgebreid pakket
Diepgaand onderzoek van darmgezondheid, biodiversiteit en biomarkers voor aanhoudende klachten.
€ 750,00
Feces
Basisscreening darm
Onderzoek naar darmbiota, spijsvertering, ontstekingen, Leaky Gut, dysbiose en voedingsallergie.
€ 335,00
Feces
Calprotectine
Meet ontstekingsmarker in ontlasting. Indicatie voor ontsteking en IBD-ernst.
€ 75,00
Feces
Closed Gut-/Leaky Gutscreening en slijmvliesimmuniteit
Onderscheidt Closed Gut van Leaky Gut. Analyseert slijmvliesintegriteit en darmimmuniteit.
€ 285,00
Feces
Darmtherapiescreening
Comprehensive screening van darmfunctie en microbioom. Includes 15+ onderzoeksparameters.
€ 900,00
Feces
Ontstekingsscreening
Kwalitatieve screening naar ontstekingsparameters in ontlasting. Geschikt bij vermoeden op darmontstekingen.
€ 175,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Darm

Alle analyses

Calprotectine (feces)

Calprotectine (feces): wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

Calprotectine (feces) te hoog

Calprotectine (feces) te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

Calprotectine (feces) laten testen

4D Basispakket

4D Orienterend pakket

4D Specialistisch pakket

4D Uitgebreid pakket

Basisscreening darm

Calprotectine

Closed Gut-/Leaky Gutscreening en slijmvliesimmuniteit

Darmtherapiescreening

Ontstekingsscreening

Bronnen

Andere analyses: Darm

Calprotectine (feces)

Calprotectine (feces): wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

Calprotectine (feces) te hoog

Calprotectine (feces) te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

Calprotectine (feces) laten testen

4D Basispakket

4D Orienterend pakket

4D Specialistisch pakket

4D Uitgebreid pakket

Basisscreening darm

Calprotectine

Closed Gut-/Leaky Gutscreening en slijmvliesimmuniteit

Darmtherapiescreening

Ontstekingsscreening

Bronnen

Andere analyses: Darm