Uitleg

Morfine (urine): wat wordt er gemeten?

De analyse zoekt in urine naar morfine en verwante opiaten. Morfine is een sterke pijnstiller die ook als medicijn wordt voorgeschreven. Daarnaast ontstaat morfine in het lichaam uit heroïne en uit codeïne. De test kijkt dus naar een stofgroep en niet naar één bron.

Wat kan het signaleren?

De aanwezigheid van morfine of verwante opiaten in de urine, na gebruik van morfine als medicijn, van codeïne of van heroïne

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat er morfine of een verwante stof in de urine zit boven de grens van het laboratorium. Volgens de NVKC zijn opiaten ongeveer 2 tot 3 dagen na gebruik aantoonbaar; het Trimbos-instituut noemt voor heroïne 2 tot 4 dagen. Er zijn meer verklaringen dan drugsgebruik: morfine en codeïne als medicijn, oxycodon en hydromorfon, het middel ranitidine en het eten van maanzaad kunnen een positieve uitslag of een kruisreactie geven. Een positieve uitslag laat zien dat een stof in het lichaam zit; het is geen diagnose en zegt niets over afhankelijkheid, over de hoeveelheid of over het moment van gebruik.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen morfine of verwante stof is gevonden boven de grens van het laboratorium. Dat sluit gebruik niet helemaal uit: na enkele dagen is de stof verdwenen, en heel kort na gebruik kan de uitslag nog negatief zijn. Verdunde urine door veel drinken kan de waarde onder de grens brengen.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag die gevolgen kan hebben, laat het laboratorium de uitslag bevestigen met een tweede analysemethode die morfine, codeïne en andere opiaten van elkaar kan onderscheiden. De huisarts neemt daarna de medicijnen en de voeding van de afgelopen dagen door.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een opiatentest in urine laat zien dat morfine of een verwante stof aanwezig was, maar niet waar die vandaan kwam. De NVKC schrijft dat een positieve uitslag van een screeningstest bevestigd moet worden met een tweede, andere analysemethode. Zonder kennis van de medicijnen die iemand gebruikt en van wat iemand heeft gegeten, is een positieve uitslag niet te duiden. Deze tekst gaat niet in op keuringen of afspraken met een werkgever; daarvoor gelden andere regels en procedures.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Maanzaad, bijvoorbeeld op brood of in gebak, kan een positieve uitslag geven zonder dat er drugs zijn gebruikt.
Voorgeschreven medicijnen zoals morfine, codeïne, oxycodon en hydromorfon geven een positieve uitslag.
Een screeningstest kan kruisreacties geven; bevestiging met een andere methode is nodig voordat een uitslag zwaar mag wegen.
Vochtinname bepaalt hoe geconcentreerd de urine is; verdunde urine kan een negatieve uitslag geven.

Voorbereiding

Eet de 3 dagen voor het opvangen geen maanzaad, ook niet op brood of in gebak. Maanzaad kan een positieve uitslag geven.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij een medische vraag van een behandelaar, bijvoorbeeld in de verslavingszorg, bij pijnbehandeling met opiaten of bij een vermoeden van een vergiftiging. Bij mensen zonder zo'n vraag voegt de uitslag weinig toe. Een uitslag is alleen te beoordelen als bekend is welke medicijnen iemand gebruikt.

Hoe vaak komt het voor?

Gebruik van heroïne komt in Nederland weinig voor en gaat vooral om een kleine, vaak oudere groep langdurige gebruikers. Morfine en verwante opiaten worden daarnaast veel vaker als pijnstiller voorgeschreven, bijvoorbeeld na een operatie of bij ernstige pijn.

Trimbos-instituut en Farmacotherapeutisch Kompas

Nadelen en risico's

Maanzaad of een voorgeschreven pijnstiller kan leiden tot een positieve uitslag die ten onrechte als drugsgebruik wordt gelezen.
Een uitslag zonder bevestigingstest kan grote gevolgen hebben die niet in verhouding staan tot de zekerheid van de test.

Laten testen

Morfine (urine) laten testen

Morfine (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Urine
Morfine
Morfine en metabolieten in urine; medicatiecontrole of gebruik.
€ 35,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Metalen, gifstoffen en medicijnen

Alle analyses