Uitleg

Platina (urine): wat wordt er gemeten?

De analyse meet hoeveel platina er met de urine het lichaam verlaat. Platina is een edelmetaal dat wordt gebruikt in katalysatoren van auto's, in sieraden en elektronica, in de (petro)chemische industrie en in de tandheelkunde. Ook sommige medicijnen die bij chemotherapie worden gebruikt, zoals cisplatine, bevatten platina; die worden vooral via de urine uitgescheiden. Bij mensen zonder blootstelling zit er vrijwel geen platina in de urine.

Wat kan het signaleren?

Blootstelling aan platina of platinazouten op het werk

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Platina (urine) te hoog

Een verhoogde waarde past bij blootstelling aan platina, bijvoorbeeld op het werk. Na een behandeling met platinahoudende medicijnen, zoals cisplatine, is de waarde lange tijd verhoogd; dat is een gevolg van de behandeling en geen aparte blootstelling. Ook tandheelkundige legeringen met platina kunnen een kleine verhoging geven. De hoogte voorspelt geen klachten; bij werk met platinazouten kunnen allergische klachten van neus, ogen, huid en luchtwegen ontstaan.

Platina (urine) te laag

Een lage of niet meetbare waarde is normaal. Het lichaam heeft platina niet nodig, dus er bestaat geen tekort.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een verhoogde uitslag zoekt de huisarts, zo nodig met de bedrijfsarts, naar de bron. Bij klachten van de luchtwegen of de huid bij werk met platinazouten volgt verwijzing voor allergieonderzoek.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Platina in urine zegt vooral iets bij een bekende blootstelling op het werk; bij mensen zonder bekende blootstelling zegt een losse waarde weinig. Volgens de Gezondheidsraad is voor platina zelf en de meeste platinaverbindingen nog niet bekend bij welke blootstelling schade ontstaat. Er zijn daardoor geen afgesproken grenswaarden voor de uitslag. Een allergie voor platinazouten wordt met andere tests vastgesteld, niet met deze meting.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Een losse portie urine hangt sterk af van hoeveel je hebt gedronken; de uitslag is beter te vergelijken als hij per gram kreatinine wordt uitgedrukt, waarvoor kreatinine in dezelfde portie moet worden gemeten.
Een behandeling met platinahoudende medicijnen verhoogt de waarde nog lange tijd daarna.
Er zit maar heel weinig platina in urine; besmetting van het opvangpotje kan de uitslag al verhogen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij een bekende blootstelling aan platina of platinazouten op het werk, meestal in overleg met de bedrijfsarts. Bij mensen zonder klachten en zonder bekende blootstelling voegt de meting niets toe. Bij een behandeling met platinahoudende medicijnen controleert de behandelend specialist onder meer de nierfunctie; deze meting is daarvoor niet bedoeld.

Hoe vaak komt het voor?

Platina wordt onder meer gebruikt in de automobielindustrie, bij het maken van sieraden en elektronica, in de (petro)chemische industrie en in de tandheelkunde. Volgens de Gezondheidsraad kan alleen voor de chloroplatinaten, een groep platinaverbindingen, een veilige concentratie in de lucht worden bepaald. Cijfers over hoe vaak een te hoge blootstelling voorkomt, zijn er niet.

Gezondheidsraad

Nadelen en risico's

Een verhoogde waarde na een eerdere behandeling met platinahoudende medicijnen kan onnodige ongerustheid geven.
Een licht verhoogde waarde zonder klachten leidt makkelijk tot ongerustheid en tot onnodig vervolgonderzoek.

Laten testen

Platina (urine) laten testen

Platina (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Urine · 2 analyses
Platina
Meet platina in je urine, als maat voor blootstelling. Voor wie op het werk met platina of platinazouten werkt, bijvoorbeeld bij katalysatoren.
€ 62,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Metalen, gifstoffen en medicijnen

Alle analyses