Bloedafname
InsideTracker
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00
Alle analyses
IJzer · Bloed
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit)
Hoeveel ijzer het transporteiwit transferrine kan binden; nodig om de transferrinesaturatie te berekenen.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 2 onderzoeken
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit): wat wordt er gemeten?
IJzer wordt in het bloed vervoerd door het eiwit transferrine, dat per molecuul twee ijzeratomen kan binden. De TIBC (in het Nederlands TIJBC) is het totale aantal bindingsplaatsen op transferrine en dus een andere manier om de hoeveelheid transferrine uit te drukken, in µmol per liter. Bij ijzertekort maakt het lichaam meer transferrine en stijgt de TIBC; bij ijzerstapeling daalt die. De TIBC wordt vooral gebruikt om samen met het serumijzer de transferrinesaturatie te berekenen.
Wat kan het signaleren?
- IJzertekort (verhoogde TIBC, samen met een laag ferritine en een lage saturatie)
- IJzerstapeling, waaronder erfelijke hemochromatose (lage TIBC, via een verhoogde transferrinesaturatie)
- Onderscheid tussen ijzertekort en bloedarmoede bij een chronische ziekte of ontsteking (lage TIBC)
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit) te hoog
Een verhoogde TIBC betekent dat er veel transferrine in het bloed is. Dat past bij ijzertekort: het lichaam maakt extra transferrine om zoveel mogelijk ijzer te kunnen vervoeren. Ook tijdens een zwangerschap en bij gebruik van de anticonceptiepil stijgt de TIBC, zonder dat er een tekort is. Of er echt een ijzertekort is, blijkt uit het ferritine en de transferrinesaturatie. Klachten die bij ijzertekort horen zijn vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning, haaruitval en rusteloze benen.
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit) te laag
Een verlaagde TIBC betekent dat er weinig transferrine in het bloed is. Dat komt het vaakst voor bij een ontsteking of langdurige ziekte, omdat het lichaam dan minder transferrine maakt, en bij een leverziekte, ondervoeding of eiwitverlies via de nieren. Ook bij ijzerstapeling, zoals erfelijke hemochromatose, is de TIBC verlaagd; de belangrijkste aanwijzing daarvoor is dan een transferrinesaturatie boven 45 procent, meestal met een verhoogd ferritine. Klachten van ijzerstapeling ontstaan pas laat: vermoeidheid, gewrichtspijn, buikpijn en een donkerder huid.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts beoordeelt de TIBC altijd samen met het serumijzer, de transferrinesaturatie, het ferritine en zo nodig CRP. Is de saturatie boven 45 procent en het ferritine verhoogd, dan volgt volgens de richtlijn herhaling en bij een blijvende verhoging DNA-onderzoek naar hemochromatose (HFE-genotypering). Bij een verhoogde TIBC met een laag ferritine wordt naar de oorzaak van het ijzertekort gezocht.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Transferrine en TIBC geven volgens de NVKC dezelfde informatie in een andere eenheid; laboratoria rapporteren meestal één van beide. Op zichzelf is de TIBC weinig specifiek, omdat ontsteking, leverziekte, zwangerschap en de pil de waarde ook veranderen. De betekenis zit in de berekende transferrinesaturatie: volgens de FMS-richtlijn Hereditaire hemochromatose is een saturatie boven 45 procent de grens voor vervolgonderzoek naar ijzerstapeling. Voor ijzertekort gebruikt de NHG-Standaard Anemie het ferritine als eerste test.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Ontstekingen, infecties en langdurige ziekte verlagen de TIBC, waardoor een ijzertekort gemaskeerd kan worden.
- Zwangerschap en de anticonceptiepil verhogen de TIBC; leverziekte, ondervoeding en eiwitverlies via de nieren verlagen die.
- Sommige laboratoria berekenen de TIBC uit het gemeten transferrine, andere meten die rechtstreeks; referentiewaarden verschillen daardoor iets.
- Een verhoogde transferrinesaturatie wordt bij twijfel nuchter herhaald, omdat het serumijzer in de berekening over de dag en met de maaltijd schommelt.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol als onderdeel van een ijzerprofiel (ijzer, TIBC of transferrine, transferrinesaturatie en ferritine) bij een vermoeden van ijzerstapeling, bijvoorbeeld bij hemochromatose in de familie of een eerder verhoogd ferritine, en bij een vermoeden van ijzertekort bij een ontsteking of chronische ziekte. Als losse waarde heeft de TIBC weinig betekenis; voor een gewoon vermoeden van ijzertekort is ferritine de betere test.
Hoe vaak komt het voor?
Bloedarmoede komt in de huisartsenpraktijk bij ongeveer 9 op de 1000 mensen per jaar nieuw voor; bij de helft is ijzergebrek de oorzaak, bij vrouwen ongeveer vier keer zo vaak als bij mannen. Erfelijke hemochromatose komt voor bij ongeveer 0,5 tot 1,5 procent van de Noord-Europese bevolking, maar slechts een klein deel van de mensen met die aanleg krijgt klachten.
NHG-Standaard Anemie en FMS-richtlijn Hereditaire hemochromatose
Nadelen en risico's
- Een afwijkende TIBC door zwangerschap, de pil of een ontsteking kan zonder de andere ijzerwaarden onnodige ongerustheid geven.
- Een bevestigde erfelijke hemochromatose is ook van belang voor ouders, broers, zussen en kinderen (nevenbevinding met gevolgen voor bloedverwanten).
Laten testen
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit) laten testen
TIBC (totale ijzerbindingscapaciteit) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg