
Bloedafname
IJzer
Serumijzer; onderdeel ijzerstatus.
€ 23,00
Jouw privacy
Noodzakelijke cookies laten de website werken.
Met jouw toestemming gebruiken we aanvullende cookies voor:
Met 5 dienstverleners kunnen we bezochte pagina’s, interacties en apparaatgegevens delen.
Gehashte contactgegevens alleen met marketingtoestemming.
Je kunt dit later wijzigen via Cookievoorkeuren onderaan elke pagina.
Meer informatie staat in ons privacybeleid.
IJzer · Bloed
De hoeveelheid ijzer die op dit moment in het bloed wordt vervoerd; schommelt sterk en zegt op zichzelf weinig over de voorraad.
In het kort
Uitleg
Serumijzer is het ijzer dat in het bloed, gebonden aan het transporteiwit transferrine, onderweg is van de darm en de voorraad naar het beenmerg, waar het in hemoglobine wordt ingebouwd. Het is maar een klein deel van al het ijzer in het lichaam; de voorraad zit in ferritine. De waarde schommelt sterk over de dag en met de maaltijd en zegt daarom op zichzelf weinig. IJzer wordt vooral gemeten om de transferrinesaturatie te berekenen (ijzer gedeeld door de totale ijzerbindingscapaciteit) en wordt beoordeeld samen met ferritine.
Uitslag
Een verhoogd serumijzer past bij ijzerstapeling, maar komt vaker door iets onschuldigs: een ijzerrijke maaltijd of ijzertabletten kort voor de afname, of de natuurlijke ochtendpiek. Bij erfelijke hemochromatose is het ijzer verhoogd samen met een transferrinesaturatie boven 45 procent en meestal een verhoogd ferritine; die combinatie is de aanwijzing, niet het ijzer alleen. Ook leverschade, waarbij ijzer uit levercellen vrijkomt, en sommige bloedziekten met een gestoorde aanmaak van rode bloedcellen verhogen de waarde. Klachten van ijzerstapeling ontstaan pas laat: vermoeidheid, gewrichtspijn, buikpijn en een donkerder huid.
Een verlaagd serumijzer past bij ijzertekort, maar ook bij elke ontsteking of infectie en bij bloedarmoede door een chronische ziekte: het lichaam bergt ijzer dan op en houdt het uit het bloed. Het onderscheid wordt gemaakt met ferritine en transferrine: bij ijzertekort is ferritine laag en transferrine hoog, bij een chronische ziekte is ferritine normaal of hoog en transferrine laag. Een laag ijzer in de middag of avond kan ook gewoon het dagritme zijn. Klachten die bij een tekort horen zijn vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning en haaruitval.
De huisarts beoordeelt serumijzer nooit los, maar samen met ferritine, transferrine en CRP. Een verhoogde waarde met een transferrinesaturatie boven 45 procent en een verhoogd ferritine wordt herhaald, bij twijfel nuchter, en bij een blijvende verhoging volgt DNA-onderzoek naar hemochromatose (HFE-genotypering) en zo nodig een verwijzing naar de internist of MDL-arts. Bij een laag ijzer met een laag ferritine wordt naar de oorzaak van het ijzertekort gezocht.
Betrouwbaarheid
Serumijzer is op zichzelf een onbetrouwbare maat voor de ijzerstatus: de waarde varieert sterk over de dag, stijgt na een maaltijd en daalt bij elke ontsteking. De NHG-Standaard Anemie gebruikt ferritine als eerste test voor ijzertekort en laat ijzer en transferrine alleen bepalen om bloedarmoede door een chronische ziekte te onderscheiden. Voor ijzerstapeling telt niet het ijzer maar de transferrinesaturatie, samen met ferritine.
Voor wie
Zinvol als onderdeel van een ijzerprofiel (ijzer, transferrine of TIJBC, transferrinesaturatie en ferritine) bij een vermoeden van ijzertekort met een ontsteking of chronische ziekte, en bij een vermoeden van ijzerstapeling, bijvoorbeeld bij hemochromatose in de familie. Als losse test heeft serumijzer weinig waarde: voor een gewoon vermoeden van ijzertekort is ferritine de betere en voldoende test.
Bloedarmoede komt in de huisartsenpraktijk bij ongeveer 9 op de 1000 mensen per jaar nieuw voor; bij de helft is ijzergebrek de oorzaak, bij vrouwen ongeveer vier keer zo vaak als bij mannen. Erfelijke hemochromatose komt voor bij ongeveer 0,5 tot 1,5 procent van de Noord-Europese bevolking, maar slechts een klein deel van de dragers van de aanleg krijgt klachten.
NHG-Standaard Anemie en FMS-richtlijn Hereditaire hemochromatose
Laten testen
IJzer zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Serumijzer; onderdeel ijzerstatus.
€ 23,00

Bloedafname
Transferrinesaturatie; ijzertransport verzadiging.
€ 35,00

Bloedafname
Panel bij haaruitval; Vitamine B12, IJzer, Ferritine, TSH, Cortisol, DHT.
€ 141,00

Bloedafname
Panel voor vegetarisch of veganistisch dieet; B12 D ijzer en meer.
€ 116,00

Vingerprik
Combinatie van ijzer, transferrinesaturatie en ferritine; voor ijzerstatus.
€ 35,00

Bloedafname
Combinatie van ijzer, transferrinesaturatie en ferritine; voor ijzerstatus.
€ 35,00

Vingerprik
Serumijzer; onderdeel ijzerstatus.
€ 23,00
Bloedafname
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00

Bloedafname
Volledig bloedbeeld, ijzerstatus (ferritine, transferrine), nierfunctie, leverfunctie, testosteron en hs-CRP. Voor atleten en duursporters.
€ 203,00
Onderbouwing
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen