Uitleg

Oplosbare transferrinereceptor (sTfR): wat wordt er gemeten?

Cellen die ijzer nodig hebben, vooral de voorlopers van rode bloedcellen in het beenmerg, nemen ijzer op via de transferrinereceptor op hun oppervlak. Hebben ze te weinig ijzer, dan maken ze meer receptoren; een deel daarvan komt los in het bloed terecht als oplosbare transferrinereceptor (sTfR). De waarde stijgt dus bij een ijzertekort op celniveau en bij een verhoogde aanmaak van rode bloedcellen. Anders dan ferritine stijgt sTfR nauwelijks bij een ontsteking.

Wat kan het signaleren?

IJzergebrek op celniveau, ook als ferritine door een ontsteking normaal lijkt
Het onderscheid tussen bloedarmoede door ijzergebrek en bloedarmoede door een chronische ziekte of ontsteking
Een verhoogde aanmaak van rode bloedcellen, bijvoorbeeld bij afbraak van rode bloedcellen

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Oplosbare transferrinereceptor (sTfR) te hoog

Een verhoogde waarde past bij ijzergebrek: de cellen maken extra receptoren om meer ijzer te kunnen opnemen. Dat is vooral bruikbaar als ferritine niet goed te duiden is door een ontsteking, infectie of chronische ziekte. Een verhoogde waarde komt ook voor als het beenmerg extra rode bloedcellen maakt, bijvoorbeeld bij afbraak van rode bloedcellen (hemolyse), bij thalassemie, na een bloeding, op grote hoogte en bij behandeling met epo. Klachten die bij ijzergebrek horen zijn vermoeidheid, bleekheid, kortademigheid bij inspanning en hartkloppingen.

Oplosbare transferrinereceptor (sTfR) te laag

Een lage waarde past bij een verminderde aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg, bijvoorbeeld bij ernstige nierschade of na chemotherapie, of bij een overschot aan ijzer. Een lage waarde geeft zelf geen klachten. Bij een normale ijzerhuishouding is een laag-normale waarde de gewone uitslag.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een verhoogde waarde beoordeelt de huisarts de uitslag samen met hemoglobine, ferritine, CRP en het bloedbeeld. Past de uitslag bij ijzergebrek, dan zoekt de huisarts naar de oorzaak, zoals bloedverlies of een verminderde opname, en start meestal ijzersuppletie. Bij een onduidelijke oorzaak of aanwijzingen voor afbraak van rode bloedcellen volgt verwijzing naar een internist.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

sTfR is een goed onderzochte aanvulling bij één specifieke vraag: onderscheiden of bloedarmoede bij iemand met een ontsteking of chronische ziekte (mede) door ijzergebrek komt. Volgens de NHG-Standaard Anemie zegt ferritine, zo nodig samen met CRP, het meest over de ijzerstatus; sTfR is vooral een aanvulling als ferritine door een ontsteking niet goed te duiden is. Voor sTfR zijn geen afgesproken grenswaarden: de meetmethoden zijn niet gestandaardiseerd, waardoor uitslagen en afkapwaarden sterk per laboratorium verschillen. Bij iemand zonder bloedarmoede en zonder ontsteking voegt de uitslag weinig toe aan ferritine.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Een verhoogde aanmaak van rode bloedcellen (hemolyse, thalassemie, na een bloeding, op grote hoogte, epo) verhoogt de waarde zonder ijzergebrek.
Een verminderde aanmaak in het beenmerg, bijvoorbeeld bij ernstige nierschade, verlaagt de waarde en kan ijzergebrek maskeren.
De meetmethoden zijn niet gestandaardiseerd; uitslagen van verschillende laboratoria zijn niet vergelijkbaar.
Zwangerschap verhoogt de waarde door de toegenomen aanmaak van rode bloedcellen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

De uitslag zegt vooral iets bij bloedarmoede waarbij ferritine niet goed te duiden is, zoals bij een ontsteking, infectie, reumatische ziekte, nierziekte of andere chronische ziekte. Bij mensen zonder bloedarmoede en zonder ontsteking zegt ferritine meestal genoeg en voegt sTfR weinig toe.

Hoe vaak komt het voor?

Bloedarmoede komt in de huisartsenpraktijk bij ongeveer 8 tot 9 op de 1000 mensen per jaar nieuw voor, vaker bij vrouwen; bij ongeveer de helft gaat het om ijzergebrek. Bloedarmoede bij een chronische ziekte of ontsteking is de tweede veelvoorkomende vorm, vooral bij ouderen.

NHG-Standaard Anemie

Nadelen en risico's

Een verhoging door een verhoogde aanmaak van rode bloedcellen kan ten onrechte als ijzergebrek worden gelezen.
Omdat afkapwaarden per laboratorium verschillen, kan een uitslag verkeerd worden geduid als hij met die van een ander laboratorium wordt vergeleken.

Laten testen

Oplosbare transferrinereceptor (sTfR) laten testen

Oplosbare transferrinereceptor (sTfR) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Oplosbare transferrinereceptor (sTfR)
sTfR; bij ijzertekort versus inflammatie.
€ 98,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: IJzer

Alle analyses