Bloedafname
Anti‑CCP (reumatoïde artritis)
Anti‑CCP‑antilichamen voor ondersteuning van vroege diagnose van reumatoïde artritis.
€ 41,00
Alle analyses
Ontsteking en afweer · Bloed
Anti-CCP
Afweerstoffen die vrij specifiek zijn voor reumatoïde artritis; ondersteunen de diagnose bij ontstoken gewrichten.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Anti-CCP: wat wordt er gemeten?
Anti-CCP zijn autoantistoffen tegen eiwitten waaraan het lichaam de stof citrulline heeft gekoppeld (cyclisch gecitrullineerde peptiden). Deze antistoffen horen vooral bij reumatoïde artritis (RA), een chronische ontsteking van gewrichten door de eigen afweer. De test meet hoeveel van deze antistoffen in het bloed zitten; hoe hoger de waarde, hoe groter de kans op RA. De antistoffen kunnen al jaren voor de eerste klachten aanwezig zijn.
Wat kan het signaleren?
- Reumatoïde artritis (RA), ook in een vroeg stadium
- Een verhoogde kans op het ontstaan van gewrichtsontsteking bij iemand die al gewrichtsklachten heeft
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Anti-CCP te hoog
Een verhoogd anti-CCP past bij reumatoïde artritis als er ook gewrichtsontsteking is: pijnlijke, dikke of warme gewrichten, meestal aan beide kanten van het lichaam, met stijfheid die 's ochtends het ergst is. Hoe hoger de waarde, hoe groter de kans op RA. Zonder gewrichtsontsteking is een verhoogde waarde geen diagnose: tot 5 op de 100 gezonde mensen hebben reumafactor en/of anti-CCP zonder RA. Bij mensen die wel RA hebben, hangt een positieve anti-CCP samen met een minder gunstig beloop, zoals meer kans op gewrichtsschade.
Anti-CCP te laag
Een waarde onder de afkapgrens van het laboratorium is de normale uitslag. Een negatieve anti-CCP sluit reumatoïde artritis niet uit: bij ongeveer de helft van de mensen met beginnende RA is de test negatief. In dat geval kan de reumafactor wel positief zijn. Of er sprake is van RA beoordeelt een arts vooral aan de gewrichten zelf, samen met de klachten en ontstekingswaarden.
Bij een afwijkende uitslag
Bij ontstoken gewrichten verwijst de huisarts meestal snel naar een reumatoloog, ook als anti-CCP negatief is, omdat vroeg behandelen gewrichtsschade beperkt. De reumatoloog beoordeelt de uitslag samen met het lichamelijk onderzoek, de ontstekingswaarden en soms beeldvorming. Bij een verhoogde waarde zonder gewrichtsontsteking volgt geen behandeling.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Anti-CCP is volgens de NVKC ongeveer even gevoelig als de reumafactor, maar veel specifieker voor reumatoïde artritis. De Nederlandse richtlijn Reumatoïde artritis adviseert bij een vermoeden van RA anti-CCP en reumafactor samen te bepalen, waarbij anti-CCP de diagnose beter voorspelt. De NVKC adviseert de test niet te doen bij een kleine kans op RA, zeker niet als er geen gewrichtsontsteking is: screening van mensen zonder gewrichtsklachten levert vooral fout-positieve uitslagen op. De test hoort niet gebruikt te worden om de ziekteactiviteit te volgen.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Tot 5 op de 100 gezonde mensen hebben reumafactor en/of anti-CCP zonder reumatoïde artritis.
- Ongeveer de helft van de mensen met beginnende RA heeft geen aantoonbaar anti-CCP.
- Testmethoden en afkapwaarden verschillen per laboratorium; waarden uit verschillende labs zijn niet zonder meer te vergelijken.
- De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe actief de ziekte is tijdens behandeling.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij gewrichten die dik, warm of pijnlijk zijn en 's ochtends stijf, vooral in handen, polsen of voeten, als een arts daarbij aan reumatoïde artritis denkt. Volgens de NVKC heeft de test geen zin bij mensen zonder gewrichtsklachten: er is geen behandeling die RA voorkomt, en een positieve uitslag is dan meestal fout-positief. Ook bij gewrichtspijn zonder tekenen van ontsteking is de opbrengst klein.
Hoe vaak komt het voor?
Reumatoïde artritis komt voor bij ongeveer 0,5 tot 1 op de 100 mensen. Per jaar krijgen ongeveer 3 op de 10.000 mensen de diagnose. RA komt op alle leeftijden voor en vaker bij vrouwen dan bij mannen.
NVKC Zinnige Diagnostiek en FMS-richtlijn Reumatoïde artritis (NVR)
Nadelen en risico's
- Een verhoogde anti-CCP zonder gewrichtsontsteking kan langdurig ongerustheid geven, terwijl er geen behandeling is die reumatoïde artritis voorkomt.
- Een negatieve uitslag kan ten onrechte geruststellen terwijl de gewrichten wel ontstoken zijn.
Laten testen
Anti-CCP laten testen
Anti-CCP zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Ontsteking en afweer
- ACE
- ANA-screening (antinucleaire antistoffen)
- Antilichamen tegen auto-immuunhepatitis
- Antimitochondriale antilichamen (AMA)
- Antistoffen tegen acetylcholinereceptoren
- Bezinkingssnelheid
- CRP
- ENA (antistoffen tegen extraheerbare nucleaire antigenen)
- hs-CRP
- IgA (immunoglobuline A)
- IgG (immunoglobuline G)
- IgG2