Bloedafname
Cardio Profiel Uitgebreid
Complete lipiden, Lipoproteïne(a), Apolipoproteïne B/A1, nierfunctie en bloedsuiker. Geavanceerde cardiovasculaire risicoanalyse.
€ 165,00
Alle analyses
Hart en vaten · Bloed
Apo B/A1-ratio
Berekende verhouding tussen het eiwit van de schadelijke cholesteroldeeltjes en dat van HDL; voegt weinig toe aan de losse waarden.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Apo B/A1-ratio: wat wordt er gemeten?
Het laboratorium berekent de ratio door apolipoproteïne B (ApoB) te delen door apolipoproteïne A1 (ApoA1), twee eiwitten die apart worden gemeten. ApoB zit op elk deeltje dat slagaderverkalking kan veroorzaken (LDL, VLDL, IDL en lipoproteïne(a)), dus de waarde geeft het aantal van die deeltjes weer. ApoA1 is het belangrijkste eiwit van HDL, dat cholesterol juist afvoert. Een hogere ratio betekent veel schadelijke deeltjes ten opzichte van de afvoercapaciteit.
Wat kan het signaleren?
- Ongunstige verhouding tussen schadelijke cholesteroldeeltjes en HDL, die past bij een hoger risico op hart- en vaatziekten
- Vetpatroon bij overgewicht, diabetes type 2 of hoge triglyceriden, waarbij LDL-cholesterol het risico kan onderschatten
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Apo B/A1-ratio te hoog
Een hoge ratio betekent veel ApoB ten opzichte van ApoA1: veel schadelijke cholesteroldeeltjes, weinig HDL, of allebei. Dat past bij een hoger risico op slagaderverkalking, een hartinfarct en een beroerte. De ratio laat niet zien welke van de twee waarden afwijkt; de losse ApoB- en ApoA1-waarden en het gewone lipidenprofiel doen dat wel. Klachten geeft een hoge ratio niet.
Apo B/A1-ratio te laag
Een lage ratio betekent weinig schadelijke deeltjes ten opzichte van HDL en past meestal bij een gunstig profiel, bij aanleg, een gezonde leefstijl of het gebruik van cholesterolverlagers. Ook hier verbergt de ratio de losse waarden: een tijdelijk laag ApoB door een acute ziekte geeft ook een 'gunstige' uitkomst. Een lage ratio compenseert roken, een hoge bloeddruk of diabetes niet en geeft geen klachten.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt bij een afwijkende ratio naar de onderliggende ApoB- en ApoA1-waarden, het lipidenprofiel en het totale risicoprofiel, en handelt daarop met leefstijladvies, een herhaalmeting of behandeling van een verhoogd LDL of non-HDL. De ratio zelf leidt niet tot een apart vervolg.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De ratio is een afgeleide waarde en voegt weinig toe aan de gemeten ApoB- en ApoA1-waarden. Het risico op hart- en vaatziekten wordt in Nederland geschat met SCORE2 op basis van non-HDL-cholesterol; volgens de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement geeft non-HDL dezelfde informatie zonder extra meting. Er zijn geen Nederlandse afkapwaarden voor de ratio; grenzen op een uitslag komen uit buitenlands onderzoek of van het laboratorium. Eén waarde is geen diagnose.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Alle factoren die ApoB of ApoA1 beïnvloeden werken door in de ratio: acute ziekte, zwangerschap, schildklierfunctie, nier- en leverziekte, alcohol, roken en medicijnen zoals oestrogenen, bètablokkers en cholesterolverlagers.
- Tijdens en enkele weken na een infectie, operatie of hartinfarct zijn beide eiwitten tijdelijk verlaagd, waardoor de ratio moeilijk te duiden is.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden voor ApoB en ApoA1; vergelijk uitslagen bij voorkeur binnen hetzelfde laboratorium.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
De ratio wordt alleen berekend als ApoB en ApoA1 toch al gemeten zijn, bijvoorbeeld in een uitgebreid cardiovasculair pakket; als losse test voegt ze weinig toe. Wie het risico op hart- en vaatziekten wil laten schatten, heeft meer aan het gewone lipidenprofiel met non-HDL-cholesterol, samen met bloeddruk, rookstatus, leeftijd en geslacht. Bij hoge triglyceriden, overgewicht of diabetes kan ApoB zelf nuttige extra informatie geven; de ratio voegt daar weinig aan toe.
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over deze ratio, omdat de ratio niet standaard wordt berekend. Het onderliggende patroon van veel schadelijke cholesteroldeeltjes en weinig HDL komt vaak voor bij overgewicht en diabetes type 2. In 2024 waren ruim 1,6 miljoen mensen in Nederland bij de huisarts bekend met een vetstofwisselingsstoornis.
Geen cijfers voor deze ratio; VZinfo (RIVM) voor vetstofwisselingsstoornissen, 2024
Nadelen en risico's
- De ratio wordt online vaak als 'betere' hartrisicotest gepresenteerd, terwijl ze weinig toevoegt aan de losse waarden en het gewone lipidenprofiel; een afwijkende uitkomst kan tot onnodige ongerustheid leiden.
- Zonder het complete lipidenprofiel is de ratio niet te duiden, wat onnodig vervolgonderzoek kan opleveren.
Laten testen
Apo B/A1-ratio laten testen
Apo B/A1-ratio zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen