Bloedafname
Bilirubine (indirect/ongeconjugeerd)
Ongeconjugeerd bilirubine; hemolyse of lever.
€ 23,00
Alle analyses
Lever en alvleesklier · Bloed
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd)
Berekend als totaal min direct bilirubine; verhoogd bij de onschuldige ziekte van Gilbert of bij versnelde bloedafbraak.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd): wat wordt er gemeten?
Ongeconjugeerd of indirect bilirubine wordt niet apart gemeten maar berekend: totaal bilirubine min geconjugeerd (direct) bilirubine. Het is de bilirubine die vrijkomt bij de afbraak van rode bloedcellen en die de lever nog niet heeft bewerkt. In het bloed zit dit deel vast aan albumine. De waarde stijgt als er meer rode bloedcellen worden afgebroken dan normaal, of als de lever bilirubine langzamer opneemt en bewerkt, zoals bij de ziekte van Gilbert.
Wat kan het signaleren?
- Ziekte van Gilbert: een onschuldige erfelijke eigenschap waarbij de lever bilirubine trager verwerkt
- Versnelde afbraak van rode bloedcellen (hemolyse)
- Afbraak van bloed na een flinke bloeduitstorting
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd) te hoog
Een licht verhoogd ongeconjugeerd bilirubine bij iemand zonder klachten, met normale overige leverwaarden en een normaal bloedbeeld, past meestal bij de ziekte van Gilbert (syndroom van Gilbert). Dat is een onschuldige erfelijke eigenschap: de lever bewerkt bilirubine langzamer, en de waarde stijgt bij te weinig eten of drinken, slaaptekort, stress, een infectie of zware inspanning. Het oogwit kan dan tijdelijk wat geel worden; behandeling is niet nodig en het is geen bedreiging voor de gezondheid. Ook bij versnelde afbraak van rode bloedcellen (hemolyse) en na een flinke bloeduitstorting stijgt vooral het ongeconjugeerde deel; bij hemolyse horen vaak bloedarmoede, moeheid en kortademigheid. Zelden: een ernstige erfelijke stoornis in de verwerking van bilirubine (syndroom van Crigler-Najjar).
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd) te laag
Een laag ongeconjugeerd bilirubine heeft geen betekenis. Omdat het een berekende waarde is, kan de uitkomst bij een laag totaal bilirubine door kleine meetverschillen heel laag of nul uitvallen; dat is geen afwijking.
Bij een afwijkende uitslag
Is alleen het ongeconjugeerde deel verhoogd en zijn de overige leverwaarden en het bloedbeeld normaal, dan past dat bij de ziekte van Gilbert en is meestal geen verder onderzoek nodig; soms herhaalt de huisarts de meting na enkele weken. Bij bloedarmoede of andere aanwijzingen voor versnelde bloedafbraak volgt aanvullend bloedonderzoek, onder andere LDH en reticulocyten, en zo nodig verwijzing naar de internist.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Ongeconjugeerd bilirubine is berekend uit totaal en direct bilirubine en voegt geen nieuwe meting toe; meetfouten in beide waarden tellen in de berekening door. De berekening maakt wel zichtbaar welk deel van het bilirubine verhoogd is, en dat helpt bij het duiden van een verhoogd totaal bilirubine. Is alleen het ongeconjugeerde deel verhoogd en zijn de leverwaarden en het bloedbeeld normaal, dan is de ziekte van Gilbert verreweg de meest waarschijnlijke verklaring. Om versnelde afbraak van rode bloedcellen uit te sluiten is het bloedbeeld nodig, meestal samen met LDH en reticulocyten.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Te weinig eten of drinken, een streng dieet, slaaptekort, stress, een infectie en zware inspanning verhogen de waarde tijdelijk, vooral bij mensen met de ziekte van Gilbert.
- Hemolyse in het buisje (bij een moeizame afname of vingerprik) en blootstelling van het monster aan licht verstoren de meting van totaal en direct bilirubine, en daarmee ook de berekening.
- Sommige medicijnen, onder andere bepaalde hiv-remmers, verhogen het ongeconjugeerde bilirubine zonder dat er leverschade is.
- Meetmethoden verschillen per laboratorium; bij lage waarden is de berekening onnauwkeurig.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol om een licht verhoogd totaal bilirubine te duiden, bijvoorbeeld bij een vermoeden van de ziekte van Gilbert na eerder bloedonderzoek, of bij af en toe een wat geel oogwit zonder verdere klachten. Ook zinvol, samen met het bloedbeeld, bij een vermoeden van versnelde afbraak van rode bloedcellen. De waarde wordt berekend zodra totaal en direct bilirubine zijn gemeten; bij gezonde volwassenen zonder klachten voegt hij weinig toe.
Hoe vaak komt het voor?
Volgens Erfelijkheid.nl heeft ongeveer 1 op de 20 mensen het syndroom van Gilbert, vaker mannen dan vrouwen; het wordt meestal ontdekt tussen 15 en 25 jaar. Daarmee is het verreweg de meest voorkomende oorzaak van een licht verhoogd ongeconjugeerd bilirubine bij gezonde volwassenen. Versnelde afbraak van rode bloedcellen is veel zeldzamer.
Erfelijkheid.nl (Erfocentrum); NVKC
Nadelen en risico's
- Een licht verhoogde waarde door de ziekte van Gilbert wordt vaak ten onrechte als leverziekte opgevat en kan tot onnodige ongerustheid leiden.
Laten testen
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd) laten testen
Bilirubine indirect (ongeconjugeerd) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen