Bloedafname
Whoop (Advanced Labs)
Uitgebreid onderzoek die direct integreert met je WHOOP wearable voor optimale prestaties en herstel.
€ 385,00
Alle analyses
Hart en vaten · Bloed
Triglyceriden/HDL-verhouding
Berekende verhouding tussen triglyceriden en HDL-cholesterol; grove indruk van het vetpatroon bij overgewicht en insulineresistentie.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Triglyceriden/HDL-verhouding: wat wordt er gemeten?
De verhouding wordt berekend door de triglyceriden te delen door het HDL-cholesterol, twee waarden die apart in het bloed worden gemeten. Een hoge verhouding betekent veel triglyceriden (vetten die het lichaam als energie opslaat) en weinig 'goed' HDL-cholesterol. Dat patroon komt vaak voor bij buikvet, weinig beweging en insulineresistentie (het lichaam reageert minder goed op insuline). Het getal hangt af van de eenheid: een verhouding in mmol/l is niet te vergelijken met een verhouding in mg/dl uit buitenlands onderzoek.
Wat kan het signaleren?
- Vetpatroon met hoge triglyceriden en laag HDL, zoals bij overgewicht, het metabool syndroom en diabetes type 2
- Aanwijzing voor insulineresistentie, zonder dat de verhouding die kan aantonen
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Triglyceriden/HDL-verhouding te hoog
Een hoge verhouding betekent veel triglyceriden ten opzichte van HDL. Dat past bij het vetpatroon dat hoort bij overgewicht rond de buik, weinig beweging, veel suiker en alcohol, en een verstoorde bloedsuiker; mensen met dit patroon hebben gemiddeld een hoger risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. De verhouding zegt niet welke van de twee waarden afwijkt: eten of alcohol kort voor de afname verhoogt de triglyceriden en daarmee de verhouding. Klachten geeft een hoge verhouding niet.
Triglyceriden/HDL-verhouding te laag
Een lage verhouding betekent weinig triglyceriden ten opzichte van HDL en past meestal bij een gezond gewicht, regelmatig bewegen en een goede reactie op insuline. Een lage verhouding zegt niets over het LDL-cholesterol, dat een hoog risico kan geven terwijl deze verhouding gunstig is. Klachten geeft een lage waarde niet.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een hoge verhouding kijkt de huisarts naar de losse triglyceriden- en HDL-waarden, en zo nodig naar gewicht, middelomtrek, bloeddruk en bloedsuiker (glucose of HbA1c). Bij hoge triglyceriden volgt vaak een nuchtere herhaalmeting; de verhouding zelf leidt niet tot een apart vervolg.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De verhouding is een afgeleide waarde en voegt geen informatie toe aan de gemeten triglyceriden en HDL. Het risico op hart- en vaatziekten wordt geschat met SCORE2 op basis van non-HDL-cholesterol; volgens de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement voegen extra markers daar weinig aan toe. Grenswaarden voor de verhouding komen uit buitenlands onderzoek, vaak in andere eenheden, en zijn niet voor de Nederlandse praktijk vastgesteld. De huisarts kijkt naar de losse waarden, het gewicht, de bloeddruk en de bloedsuiker.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Triglyceriden schommelen sterk met eten en alcohol in de uren en de dag voor de afname; daardoor wisselt ook de verhouding van meting tot meting.
- Een verhouding berekend in mmol/l heeft een ander getal dan dezelfde verhouding in mg/dl; buitenlandse grenswaarden zijn niet direct toepasbaar.
- HDL daalt tijdelijk tijdens een infectie of andere ziekte, waardoor de verhouding stijgt.
- Diabetes, een te traag werkende schildklier, nierziekte en medicijnen zoals corticosteroïden, bètablokkers en oestrogenen beïnvloeden triglyceriden of HDL.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
De verhouding wordt alleen berekend als triglyceriden en HDL al gemeten zijn, bijvoorbeeld in een breed pakket rond sport en gezondheid; zelf geeft ze geen extra informatie boven de losse waarden. Wie wil weten of er sprake is van een verstoorde bloedsuiker of een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, heeft meer aan glucose of HbA1c, het volledige lipidenprofiel, bloeddruk en middelomtrek. Voor sporters met een gezond gewicht voegt de verhouding weinig toe.
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over een hoge triglyceriden/HDL-verhouding. Het onderliggende patroon van hoge triglyceriden en laag HDL komt veel voor bij overgewicht en diabetes type 2. In 2024 waren ruim 1,6 miljoen mensen in Nederland bij de huisarts bekend met een vetstofwisselingsstoornis.
VZinfo (RIVM) op basis van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn, 2024
Nadelen en risico's
- Een ongunstige verhouding na een maaltijd of alcohol de avond ervoor kan onnodige ongerustheid geven over bloedsuiker of hart en vaten.
Laten testen
Triglyceriden/HDL-verhouding laten testen
Triglyceriden/HDL-verhouding zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen- NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (M84)
- FMS Richtlijnendatabase, richtlijn CVRM: Nuchter bloedprikken bij CVRM
- FMS Richtlijnendatabase: CVRM, module Andere voorspellers van het risico op hart- en vaatziekten
- NVKC, allesovertesten.nl: Lipidenprofiel
- VZinfo (RIVM): Cholesterol, op basis van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn 2024