Urine
Neurotransmitters aanvulling
Urineonderzoek naar niveaus van neurotransmitters: serotonine, GABA, glutamaat, glycine en glutaminezuur.
€ 249,00
Alle analyses
Vitaminen, mineralen en aminozuren · Urine
Glutaminezuur (urine)
Een aminozuur dat ook als boodschapperstof in de hersenen werkt; in urine hangt de waarde af van voeding en bewaring.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 2 onderzoeken
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Glutaminezuur (urine): wat wordt er gemeten?
Deze test meet glutaminezuur (glutamaat) in de urine, meestal in verhouding tot kreatinine om te corrigeren voor hoe geconcentreerd de urine is. Glutaminezuur is een aminozuur dat het lichaam zelf maakt en dat ook in voeding zit, onder meer als smaakversterker (E621). In de hersenen werkt glutamaat als boodschapperstof, maar de hoeveelheid in urine zegt daar niets over. Normaal nemen de nieren de meeste aminozuren terug uit de voorurine, zodat er maar weinig in de urine komt. Een monster dat lang ongekoeld onderweg is, kan een hogere waarde geven doordat glutamine erin wordt omgezet in glutaminezuur.
Wat kan het signaleren?
- Een momentopname van de uitscheiding van glutaminezuur, die vooral iets zegt over recente voeding en supplementen
- Soms een aanwijzing dat de nieren aminozuren minder goed terugnemen, alleen te beoordelen samen met andere aminozuren en nierwaarden
- Zelden: een aangeboren stoornis in de stofwisseling of het transport van aminozuren
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Glutaminezuur (urine) te hoog
Een verhoogde waarde van een aminozuur komt bij volwassenen zonder klachten meestal door een eiwitrijke maaltijd of een eiwitshake kort voor de afname, door supplementen met aminozuren (zoals BCAA's, glutamine, arginine of taurine), of doordat het bloed niet snel genoeg is verwerkt. Ook een verminderde nierfunctie, leverziekten, ontregelde diabetes en sommige medicijnen kunnen waarden verhogen. Een losse, licht verhoogde waarde heeft meestal geen betekenis en geeft geen klachten. Zelden past een sterk verhoogde waarde, vooral samen met afwijkingen van verwante aminozuren, bij een aangeboren stofwisselingsziekte.
Glutaminezuur (urine) te laag
Een verlaagde waarde komt vaak door vasten, een eiwitarme maaltijd, zware inspanning of gewone schommelingen over de dag. Langdurig weinig eten of weinig eiwit, ondervoeding, ernstige ziekte en zwangerschap kunnen meerdere aminozuren tegelijk verlagen. Een lage waarde van één aminozuur betekent niet dat je dat aminozuur als supplement nodig hebt. Zelden past een lage waarde bij een aangeboren stoornis in de aanmaak van een aminozuur.
Bij een afwijkende uitslag
Een licht afwijkende waarde bij iemand zonder klachten leidt meestal niet tot vervolgonderzoek; de huisarts kijkt naar voeding, supplementen, medicijnen en de omstandigheden van de afname, en laat zo nodig nuchter opnieuw meten. Bij sterk afwijkende waarden of een afwijkend patroon samen met passende klachten overlegt de huisarts met, of verwijst naar, een internist of kinderarts met ervaring in stofwisselingsziekten.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Aminozuren worden in Nederland vooral gemeten in gespecialiseerde laboratoria voor stofwisselingsziekten, op aanvraag van een specialist bij een vermoeden van een aangeboren stofwisselingsziekte of om de behandeling en het dieet daarbij te volgen. Volgens de Amerikaanse laboratoriumstandaard (ACMG) is bloedplasma, bij voorkeur nuchter afgenomen, het aangewezen materiaal; urine is als eerste test minder betrouwbaar, omdat de nieren de meeste aminozuren terugnemen en medicijnen de meting kunnen verstoren. Als 'functioneel' profiel om tekorten op te sporen of supplementen op af te stemmen bij volwassenen zonder klachten is de bepaling niet gevalideerd.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Eten, vooral een eiwitrijke maaltijd, en supplementen kort voor de afname verschuiven de waarden sterk; nuchter afnemen geeft een betrouwbaarder beeld.
- Bloed moet snel worden afgedraaid en koel of ingevroren worden bewaard; anders breken sommige aminozuren af (onder meer glutamine) of komen ze vrij uit bloedcellen. Bij thuisafname of verzending is dat een reëel risico.
- Tijdstip, inspanning, leeftijd, zwangerschap, nierfunctie en medicijnen (zoals sommige middelen tegen epilepsie) beïnvloeden de uitslag.
- Laboratoria gebruiken verschillende methoden en referentiewaarden; uitslagen van verschillende laboratoria zijn slecht vergelijkbaar.
Voorbereiding
- Plas na het opstaan eerst gewoon in het toilet en vang daarna de tweede ochtendurine op.
- Ontbijten mag, maar drink voor de tweede plas niet meer dan 1 glas water en geen koffie.
- Laat 2 dagen van tevoren cafeïne, nicotine en alcohol staan.
- Sport de 8 uur voor het opvangen niet.
- Gebruik je medicijnen? Overleg dan met je arts.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
In het ziekenhuis gebruikt een specialist deze bepaling bij een gericht vermoeden van een stofwisselingsstoornis, of om een bekende stofwisselingsziekte en het dieet daarbij te volgen. Voor volwassenen zonder klachten, om voedingstekorten op te sporen of om supplementen te kiezen, is de bepaling volgens de huidige kennis niet zinvol. Wie eiwitsupplementen of losse aminozuren gebruikt, krijgt een uitslag die vooral die inname laat zien.
Hoe vaak komt het voor?
Aangeboren stoornissen in de aminozuurstofwisseling zijn zeldzaam. Via de hielprik worden in Nederland per jaar gemiddeld ongeveer 12 kinderen met PKU (fenylketonurie) gevonden en ongeveer 1 kind met MSUD (ahornsiroopziekte) of tyrosinemie type 1. Over afwijkende aminozuurwaarden bij volwassenen zonder klachten zijn geen Nederlandse cijfers.
RIVM, hielprikscreening (pns.nl)
Laten testen
Glutaminezuur (urine) laten testen
Glutaminezuur (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Vitaminen, mineralen en aminozuren
- AC/FC-ratio
- Acylcarnitine
- Alanine
- Antistoffen tegen intrinsic factor
- Arginine
- Calcium
- Calcium (albumine-gecorrigeerd)
- Carnitine totaal
- Carnitine vrij
- Co-enzym Q10
- Fenylalanine
- Foliumzuur