Bloedbeeld en bloedgroep · Bloed

Basofielen

De zeldzaamste witte bloedcellen, betrokken bij allergische reacties; als losse waarde zelden van betekenis.

In het kort

Gemeten in bloed
In 5 onderzoeken
Geen speciale voorbereiding

Uitleg

Basofielen: wat wordt er gemeten?

De analyse telt het aantal basofiele granulocyten (basofielen) per liter bloed, als onderdeel van de differentiatie van de witte bloedcellen. Basofielen zijn de minst voorkomende soort witte bloedcel: normaal maar een heel klein deel van alle witte bloedcellen. Ze bevatten stoffen zoals histamine die vrijkomen bij allergische reacties en ontstekingen. Omdat basofielen vooral in de weefsels werken, zegt hun aantal in het bloed volgens de NVKC weinig over een allergie; de waarde wordt vooral beoordeeld als onderdeel van het hele bloedbeeld.

Wat kan het signaleren?

Allergische en ontstekingsreacties, sommige virusinfecties en een te traag werkende schildklier (licht verhoogd aantal, weinig specifiek)
Zelden: een beenmergziekte zoals chronische myeloïde leukemie of een andere myeloproliferatieve aandoening (blijvend duidelijk verhoogd aantal, meestal met andere afwijkingen)

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Basofielen te hoog

Een licht verhoogd aantal basofielen (basofilie) komt voor bij allergieën zoals hooikoorts of netelroos, bij ontstekingsziekten zoals reuma of een darmontsteking, bij sommige virusinfecties, bij een te traag werkende schildklier en bij ijzergebrek. Meestal is zo'n lichte verhoging tijdelijk en zonder gevolgen. Zelden: een beenmergziekte zoals chronische myeloïde leukemie (CML) of een andere myeloproliferatieve aandoening, vooral bij een blijvend en duidelijk verhoogd aantal samen met een sterk verhoogd totaal aantal witte bloedcellen, een vergrote milt of afwijkende bloedplaatjes. De huisarts laat dan het bloed onder de microscoop bekijken en verwijst zo nodig naar een hematoloog.

Basofielen te laag

Een verlaagd aantal basofielen heeft vrijwel nooit betekenis: de normale ondergrens is nul, dus een uitslag van 0 is normaal. Het aantal daalt bij acute infecties, stress, gebruik van prednison of andere corticosteroïden, een te snel werkende schildklier en tijdens de eisprong of zwangerschap. Geen van deze situaties vraagt om verder onderzoek van de basofielen zelf.

Bij een afwijkende uitslag

Een licht verhoogd aantal basofielen zonder andere afwijkingen wordt meestal niet apart opgevolgd; de huisarts kijkt naar het hele bloedbeeld en herhaalt de meting zo nodig na enkele weken. Bij een blijvend duidelijk verhoogd aantal samen met andere afwijkingen in het bloedbeeld laat de huisarts het bloed onder de microscoop bekijken en verwijst bij aanwijzingen voor een beenmergziekte naar een internist of hematoloog.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Basofielen zijn zo schaars dat het aantal in een gewoon bloedmonster op enkele tientallen cellen berust; de meting is daardoor minder precies dan die van de andere witte bloedcellen en het percentage schommelt van dag tot dag. Als losse waarde is het aantal basofielen daarom nauwelijks te duiden; volgens de NVKC zegt het aantal in de bloedbaan ook bij allergie niet zoveel. De waarde krijgt alleen betekenis in combinatie met het totale aantal witte bloedcellen, de andere soorten, het hemoglobine en de bloedplaatjes; een sterk afwijkend bloedbeeld kan zelden op een bloedziekte wijzen en de huisarts onderzoekt dat dan verder.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Door het lage aantal cellen is de telling relatief onnauwkeurig; een verschil tussen 0 en 1 procent is meestal toeval.
Allergieën, ontstekingen en infecties in de weken voor de afname verhogen het aantal licht; corticosteroïden, stress en acute infecties verlagen het.
Bij bloed dat lang onderweg is naar het laboratorium is de differentiatie minder betrouwbaar, omdat de cellen van vorm veranderen.
Bij afwijkende uitslagen van de celteller wordt onder de microscoop geteld, wat een eigen onnauwkeurigheid heeft; referentiewaarden verschillen per laboratorium.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Alleen zinvol als onderdeel van een uitgebreid bloedbeeld met differentiatie; als losse bepaling heeft het aantal basofielen geen waarde. Voor onderzoek naar een allergie is deze test niet geschikt; daarvoor bestaan gerichte allergietesten.

Hoe vaak komt het voor?

Een licht verhoogd aantal basofielen bij allergie of ontsteking komt vaak voor en heeft zelden gevolgen. Een blijvend verhoogd aantal door een ziekte van het beenmerg is zeldzaam.

Nadelen en risico's

Een licht verhoogd percentage basofielen wordt in uitslagenlijsten vaak als afwijking gemarkeerd terwijl het bijna nooit betekenis heeft; dat kan onnodige ongerustheid geven.
Een normaal aantal basofielen zegt niets over de aan- of afwezigheid van een allergie.

Laten testen

Basofielen laten testen

Basofielen zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Bloedbeeld Uitgebreid (CBC)
Bloedbeeld Uitgebreid; standaard bloedbeeld plus gedetailleerde witte bloedcel analyse.
€ 27,00
Bloedafname
InsideTracker
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00
Bloedafname
Aanvullend: Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Complete hormonale analyse met testosteron, DHEA-S, schildklier, bloedbeeld, leverfunctie, nierfunctie, lipiden, glucose, HbA1c, insuline, hs-CRP, vitamine D en ferritine.
€ 335,00
Bloedafname
Whoop (Advanced Labs)
Uitgebreid onderzoek die direct integreert met je WHOOP wearable voor optimale prestaties en herstel.
€ 385,00
Vingerprik
Bloedbeeld Uitgebreid (CBC)
Bloedbeeld met hemoglobine, bloedplaatjes en differentiatie van witte bloedcellen.
€ 27,00

Hoe betrouwbaar is de test?

Basofielen