Bloedbeeld en bloedgroep · Bloed

Hemoglobine (Hb)

De rode bloedkleurstof die zuurstof vervoert; de standaardmeting om bloedarmoede (anemie) vast te stellen.

In het kort

Gemeten in bloed
In 18 onderzoeken
Geen speciale voorbereiding

Uitleg

Hemoglobine (Hb): wat wordt er gemeten?

Hemoglobine is het ijzerhoudende eiwit in de rode bloedcellen dat zuurstof uit de longen bindt en naar alle weefsels brengt. De analyse meet hoeveel hemoglobine er per liter bloed zit. Bij een tekort krijgen de weefsels minder zuurstof; dat heet bloedarmoede (anemie). Hemoglobine wordt altijd samen met de andere waarden van het bloedbeeld beoordeeld, vooral het MCV en het ferritine.

Wat kan het signaleren?

Bloedarmoede (anemie), meestal door ijzergebrek, soms door een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur
Bloedarmoede bij een chronische ziekte, een recente infectie of een nierziekte
Te veel hemoglobine (polycytemie), bijvoorbeeld door roken, een longziekte of uitdroging

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Hemoglobine (Hb) te hoog

Een verhoogd hemoglobine komt meestal door indikking van het bloed bij uitdroging, bijvoorbeeld na weinig drinken, sporten of warm weer. Andere oorzaken zijn roken, een longziekte met te weinig zuurstof, slaapapneu of een langer verblijf op grote hoogte; het lichaam maakt dan extra rode bloedcellen aan. Ook gebruik van testosteron of anabole middelen verhoogt het hemoglobine. Zelden ligt de oorzaak in het beenmerg zelf (polycythaemia vera), een zeldzame aandoening waarbij te veel rode bloedcellen worden aangemaakt. Klachten zijn er vaak niet; soms hoofdpijn, een rood gezicht of jeuk na een warme douche.

Hemoglobine (Hb) te laag

Een verlaagd hemoglobine betekent bloedarmoede. Volgens de NHG-Standaard geldt voor mannen een grens van 8,5 mmol/l en voor vrouwen 7,5 mmol/l; voor zwangeren en kinderen gelden andere grenzen. De meest voorkomende oorzaak is ijzergebrek, bij vrouwen vaak door hevige menstruaties en bij mensen boven de 50 vaker door ongemerkt bloedverlies uit maag of darm. Andere oorzaken zijn een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, een chronische ziekte of ontsteking, een infectie in de afgelopen maand, een nierziekte of een erfelijke hemoglobineafwijking zoals thalassemie. Klachten die erbij horen: moeheid, kortademigheid bij inspanning, duizeligheid, hartkloppingen, bleekheid en oorsuizen; een lichte bloedarmoede geeft vaak geen klachten.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een verlaagd hemoglobine laat de huisarts volgens de NHG-Standaard altijd het MCV en het ferritine bepalen, en zo nodig vitamine B12, foliumzuur, reticulocyten, de nierfunctie of onderzoek naar erfelijke hemoglobineafwijkingen; alleen bij vrouwen met hevige menstruaties kan dat worden overgeslagen. Bij ijzergebrek boven de 50 jaar volgt meestal onderzoek van maag en darm om bloedverlies uit te sluiten. Een verhoogd hemoglobine wordt meestal na goed drinken herhaald; blijft het hoog, dan volgt onderzoek naar de oorzaak.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een hemoglobinemeting in het laboratorium is nauwkeurig en herhaalbaar; een waarde onder de grens stelt bloedarmoede vast, maar zegt niets over de oorzaak. De NHG-Standaard laat de huisarts bij een verlaagd Hb daarom altijd het MCV en het ferritine bepalen. Waarden net rond de grens kunnen van dag tot dag iets schommelen, onder andere door de hoeveelheid vocht in het bloed. Referentiewaarden verschillen per leeftijd, geslacht en laboratorium.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Uitdroging verhoogt het hemoglobine; veel drinken, een infuus of een zwangerschap verlaagt het, zonder dat het aantal rode bloedcellen verandert.
Na een infectie in de afgelopen maand kan het hemoglobine tijdelijk lager zijn; de NHG-Standaard adviseert dan een controle vier weken na herstel.
Bij dragers van thalassemie of sikkelcelanemie is een licht verlaagd Hb met een laag MCV normaal en geen teken van ijzergebrek.
Een bloeddonatie in de weken voor de afname verlaagt het hemoglobine tijdelijk; roken en gebruik van testosteron of anabole middelen verhogen het.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten die bij bloedarmoede passen (moeheid, kortademigheid bij inspanning, duizeligheid, hartkloppingen, bleekheid), bij hevige menstruaties, na een zwangerschap, bij een vegetarisch of veganistisch eetpatroon, bij chronische ziekten en bij controle van een eerder vastgestelde bloedarmoede. Bij gezonde volwassenen zonder klachten of risicofactoren is de kans op een afwijkende uitslag klein; een toevallig licht afwijkende waarde komt dan vaak door te weinig drinken of een wisselende vochtbalans en leidt vooral tot extra onderzoek.

Hoe vaak komt het voor?

Bloedarmoede wordt in de Nederlandse huisartsenpraktijk bij ongeveer 9 op de 1000 mensen per jaar nieuw vastgesteld, bij de helft door ijzergebrek; vrouwen krijgen de diagnose ongeveer vier keer zo vaak als mannen, vooral tussen 15 en 50 jaar. Op oudere leeftijd is naast ijzergebrek vaak een chronische ziekte de oorzaak. Te veel hemoglobine door een beenmergziekte is zeldzaam.

NHG-Standaard Anemie (M76)

Nadelen en risico's

Een licht verhoogd Hb komt vaak door te weinig drinken voor de afname en een licht verlaagd Hb bij hevige menstruaties is meestal onschuldig ijzergebrek; zonder die context leidt de uitslag snel tot onnodige ongerustheid.
Een normaal hemoglobine sluit een beginnend ijzertekort niet uit: de ijzervoorraad (ferritine) daalt eerder dan het Hb.

Laten testen

Hemoglobine (Hb) laten testen

Hemoglobine (Hb) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Vega test
Panel voor vegetarisch of veganistisch dieet; B12 D ijzer en meer.
€ 116,00
Bloedafname
Algemene Gezondheid Checkup
Met deze Gezondheidscheck-up krijgt u een gedetailleerd inzicht in uw algehele gezondheid en welzijn.
€ 125,00
Bloedafname
Bloedbeeld
Bloedbeeld; volledige analyse van bloedcellen voor detectie van bloedarmoede en infecties.
€ 19,00
Bloedafname
Bloedbeeld Uitgebreid (CBC)
Bloedbeeld Uitgebreid; standaard bloedbeeld plus gedetailleerde witte bloedcel analyse.
€ 27,00
Bloedafname
InsideTracker
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00
Bloedafname
Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Testosteron, LH, FSH, Oestradiol, Prolactine, leverfunctie en bloedwaarden. Voor mannen met laag testosteron of TRT-monitoring.
€ 175,00
Bloedafname
Duursport
Volledig bloedbeeld, ijzerstatus (ferritine, transferrine), nierfunctie, leverfunctie, testosteron en hs-CRP. Voor atleten en duursporters.
€ 203,00
Bloedafname
Vegetarier Uitgebreid
IJzer, ferritine, B12 totaal en actief, vitamine D, foliumzuur, zink, magnesium, hemoglobine en hematocriet. Complete voedingsstatus check.
€ 269,00
Bloedafname
Algemeen Bloedonderzoek (Basis)
Hemoglobine, MCV, TSH, fT4, eGFR, kreatinine, ALAT, ASAT, natrium en kalium. Algemene gezondheidscheck van nier, lever en schildklier.
€ 125,00

Hoe betrouwbaar is de test?

Hemoglobine (Hb)