Uitleg

Candida albicans IgG: wat wordt er gemeten?

Candida albicans is een gist, een soort schimmel, die bij veel mensen zonder klachten op de huid en de slijmvliezen leeft, bijvoorbeeld in de mond, de darmen en de vagina. De test meet met een ELISA (een antistoftest in het laboratorium) IgG-antistoffen die het afweersysteem tegen deze gist heeft gemaakt; het laboratorium stuurt het bloed daarvoor door naar een extern laboratorium. IgG-antistoffen ontstaan na contact met de gist en kunnen daarna lang aanwezig blijven. De uitslag laat dus zien dat je afweer de gist kent, niet of er nu ergens een infectie is.

Wat kan het signaleren?

Eerder contact van het afweersysteem met Candida, wat bij veel gezonde mensen voorkomt
In het ziekenhuis, samen met kweken en het candida-antigeen: een mogelijke aanwijzing voor een invasieve candida-infectie (systemische candidiasis) bij ernstig zieke patiënten of mensen met een verzwakte afweer

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat er IgG-antistoffen tegen Candida in je bloed zitten. Dat komt bij gezonde mensen vaak voor, omdat de gist bij veel mensen op huid en slijmvliezen leeft en omdat oppervlakkige infecties zoals spruw of een vaginale schimmelinfectie veel voorkomen. Een positieve uitslag is dus geen bewijs van een infectie. De uitslag toont ook geen 'candida-overgroei' in de darmen aan: dat is geen erkende diagnose en met deze test niet vast te stellen. Klachten als vermoeidheid of een opgeblazen gevoel worden er niet mee verklaard.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen of weinig IgG-antistoffen tegen Candida zijn gevonden. Dat sluit een candida-infectie niet uit: mensen met een sterk verminderde afweer maken soms weinig antistoffen. Een oppervlakkige infectie van mond, huid of vagina wordt bovendien niet met bloedonderzoek vastgesteld, maar aan de plek zelf herkend of met een kweek aangetoond. Voor gezonde mensen heeft een negatieve uitslag weinig betekenis.

Bij een afwijkende uitslag

Een positieve uitslag bij iemand die niet ernstig ziek is, leidt meestal niet tot behandeling of vervolgonderzoek. Bij klachten die op een schimmelinfectie van mond, huid of vagina lijken, kijkt de huisarts naar de plek zelf en neemt zo nodig een kweek af. Een vermoeden van een invasieve infectie hoort in het ziekenhuis te worden onderzocht, met bloedkweken.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Antistoffen tegen Candida komen ook bij veel gezonde mensen voor. Ook bij een vermoeden van een invasieve candida-infectie is hun waarde beperkt: volgens de SWAB-richtlijn over invasieve schimmelinfecties staat de bloedkweek centraal bij de diagnose. Volgens het laboratorium is de bepaling bedoeld bij een vermoeden van systemische candidiasis en bij onverklaarde koorts bij intensive-carepatiënten en mensen met een verzwakte afweer. In Europees onderzoek bij zulke ernstig zieke patiënten waren antistoffen tegen een deel van de celwand van Candida (mannan) in ongeveer 6 op de 10 bewezen infecties positief, en ook bij een deel van de patiënten zonder infectie; die cijfers komen van een andere test en gelden niet zonder meer voor deze ELISA. Omdat veel gezonde mensen antistoffen hebben, is een positieve uitslag buiten die ziekenhuissituatie niet goed te duiden.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Veel gezonde mensen hebben antistoffen door normaal contact met de gist op huid en slijmvliezen.
De uitslag maakt geen onderscheid tussen dragerschap, een eerdere oppervlakkige infectie en een infectie nu.
Mensen met een sterk verminderde afweer maken soms weinig antistoffen, waardoor de uitslag negatief kan zijn terwijl er wel een infectie is.
Testmethoden en afkapwaarden verschillen per laboratorium en zijn niet gestandaardiseerd.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

De uitslag zegt het meest bij ernstig zieke mensen: het laboratorium noemt als indicatie een vermoeden van systemische candidiasis en onverklaarde koorts bij intensive-carepatiënten en mensen met een verzwakte afweer, en dan als aanvulling op kweken in het ziekenhuis. Bij mensen zonder klachten, en bij klachten als vermoeidheid, een opgeblazen gevoel of darmklachten, zegt de uitslag weinig, omdat antistoffen ook bij veel gezonde mensen voorkomen. Een schimmelinfectie van mond, huid of vagina is te herkennen aan de plek zelf en zo nodig met een kweek aan te tonen.

Hoe vaak komt het voor?

Candida leeft bij veel mensen zonder klachten op de huid en de slijmvliezen, bijvoorbeeld in de mond, darmen en vagina. Oppervlakkige infecties zoals spruw bij baby's en een schimmelinfectie van de vagina komen vaak voor en zijn zonder bloedonderzoek te herkennen. Een invasieve candida-infectie, waarbij de gist in het bloed of in organen zit, komt vrijwel alleen voor bij ernstig zieke patiënten in het ziekenhuis.

Thuisarts.nl en SWAB-richtlijn Invasieve schimmelinfecties

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag komt bij gezonde mensen vaak voor en kan ten onrechte de indruk geven dat vage klachten door candida komen, met onnodige diëten of antischimmelmiddelen als gevolg.
Zolang klachten aan candida worden toegeschreven, kan een andere, wel behandelbare oorzaak langer onopgemerkt blijven.

Laten testen