Bloedafname · 2 analyses
Dengue (IgG en IgM)
Meet IgG- en IgM-antistoffen tegen het denguevirus (knokkelkoorts). Voor wie wil weten of je dengue hebt gehad, of bij klachten na een tropenreis.
€ 80,00
Alle analyses
Overige analyses · Bloed
Dengue IgM
Antistoffen die kunnen wijzen op een recente dengue-infectie (knokkelkoorts); alleen goed te duiden met IgG en reisgeschiedenis.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Dengue IgM: wat wordt er gemeten?
Bij een infectie met het denguevirus maakt het afweersysteem eerst IgM-antistoffen aan. Volgens de LCI-richtlijn zijn die vanaf ongeveer 4 dagen na het begin van de koorts aantoonbaar en blijven ze bij een eerste infectie vaak tot ongeveer 3 maanden, soms langer. Bij een tweede infectie met hetzelfde type ontstaat weinig of geen IgM. Deze test meet IgM en wordt gebruikt bij klachten die bij dengue passen na een verblijf in een gebied waar het virus voorkomt.
Wat kan het signaleren?
- Mogelijke recente dengue-infectie, bij klachten tijdens of na een verblijf in een gebied waar dengue voorkomt
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Positieve uitslag
Een positieve IgM kan passen bij een dengue-infectie in de afgelopen maanden, maar bewijst die niet. Door verwantschap met andere virussen, zoals zika en gele koorts, kan de uitslag ook fout-positief zijn; volgens de LCI-richtlijn is een infectie pas bevestigd als de antistoffen in een tweede bloedafname duidelijk stijgen, of als het virus zelf is aangetoond met een NS1-antigeentest of PCR. De meeste mensen met dengue herstellen binnen een week. Bij een klein deel ontstaan na een paar dagen ernstige klachten, zoals hevige buikpijn, blijven overgeven of bloedend tandvlees; dat vraagt meteen medische zorg.
Negatieve uitslag
Een negatieve IgM maakt een recente dengue-infectie minder waarschijnlijk, maar sluit die niet uit. In de eerste 3 tot 4 dagen na het begin van de koorts is IgM vaak nog niet aantoonbaar; dan zeggen een NS1-antigeentest of PCR meer. Bij een tweede infectie is IgM soms niet of nauwelijks aantoonbaar. Samen met een positieve IgG past een negatieve IgM meestal bij een infectie van langer geleden.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve IgM beoordeelt de huisarts de klachten en laat meestal het bloedbeeld controleren, en zo nodig na ongeveer 14 dagen opnieuw antistoffen bepalen om de infectie te bevestigen. Bij alarmsignalen, zoals hevige buikpijn, blijven overgeven of bloedingen, volgt verwijzing naar het ziekenhuis. Dengue is in Europees Nederland niet meldingsplichtig; alleen in Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) geldt meldingsplicht groep C.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Volgens de LCI-richtlijn Dengue is IgM een indirecte test die wordt bemoeilijkt door kruisreactie met verwante virussen; reisgeschiedenis en vaccinaties zijn nodig om de uitslag te duiden. Zonder directe aantoning van het virus spreekt de richtlijn pas van een bevestigde infectie bij een duidelijke stijging van de antistoffen in een tweede bloedafname ongeveer 14 dagen later. In de eerste week van de klachten zijn een NS1-antigeentest en PCR betrouwbaarder, omdat die het virus zelf aantonen.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- In de eerste 3 tot 4 dagen na het begin van de koorts is IgM vaak nog niet aantoonbaar.
- Kruisreactie met verwante virussen zoals zika en gele koorts, ook na vaccinatie, kan een fout-positieve uitslag geven.
- Bij een tweede infectie is IgM soms niet of nauwelijks aantoonbaar.
- IgM kan na een infectie maanden aantoonbaar blijven, zodat een positieve uitslag niet altijd bij de klachten van nu hoort.
Voorbereiding
- Laat je bloed vanaf ongeveer 4 dagen na het begin van de koorts afnemen; daarvoor zijn de antistoffen vaak nog niet meetbaar. Heb je nu koorts na een reis naar de tropen, ga dan dezelfde dag naar een arts.
- Meld vaccinaties tegen gele koorts, Japanse encefalitis, tekenencefalitis of dengue; die kunnen de uitslag beïnvloeden.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij klachten die bij dengue passen, zoals plotselinge koorts, hoofdpijn achter de ogen, spier- en gewrichtspijn en huiduitslag, die tijdens of binnen 2 weken na een verblijf in een (sub)tropisch gebied zijn begonnen, en als de koorts minstens 4 dagen geleden is begonnen. Koorts tijdens of na een reis naar de tropen hoort nog dezelfde dag door een arts te worden beoordeeld, onder meer om malaria uit te sluiten; wacht daarvoor niet op de uitslag van deze test. Zonder klachten of zonder verblijf in een gebied waar dengue voorkomt, is de test niet zinvol.
Hoe vaak komt het voor?
In Europees Nederland is dengue een ziekte die reizigers meenemen; laboratoria registreerden 367 positieve dengue-uitslagen in 2023 en 544 in 2024, tegen gemiddeld 136 per jaar in 2014 tot 2019. Naar schatting 60 tot 80 procent van de infecties geeft weinig of geen klachten. Volgens de LCI-richtlijn krijgt 2 tot 16 procent van de mensen bij wie dengue is vastgesteld een ernstige vorm.
LCI-richtlijn Dengue (RIVM, virologische weekstaten)
Nadelen en risico's
- Wachten op deze uitslag bij koorts na een tropenreis kan de beoordeling van een ernstiger oorzaak, zoals malaria, vertragen.
- Een fout-positieve of nog van een oude infectie aanwezige IgM kan tot een verkeerde verklaring van klachten leiden.
Laten testen
Dengue IgM laten testen
Dengue IgM zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen