Uitleg

Hantavirus Hantaan IgG: wat wordt er gemeten?

Het hantaanvirus is een hantavirus dat hoort bij de gestreepte veldmuis en dat vooral in Azië voorkomt. Mensen raken besmet door het inademen van stofdeeltjes met virus uit uitwerpselen van knaagdieren. Deze test meet IgG-antistoffen tegen dat virus. IgG komt later op dan IgM, meestal in de tweede ziekteweek, en blijft daarna waarschijnlijk levenslang aantoonbaar. In Nederland circuleert het hantaanvirus niet; hier gaat het vrijwel altijd om het puumalavirus.

Wat kan het signaleren?

Een doorgemaakte infectie met een hantavirus uit de hantaan-serogroep, meestal opgelopen in Azië
Ondersteuning van het onderzoek naar hantavirus hemorragische koorts met nierproblemen na een verblijf in een gebied waar dit virus voorkomt

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat er antistoffen zijn gevonden die in deze test op het hantaanvirus reageren. Bij iemand die nooit in Azië is geweest is dat meestal geen echte hantaanvirusinfectie: de verschillende hantavirussen reageren sterk op elkaars testen, dus meestal gaat het om een kruisreactie, bijvoorbeeld met het puumalavirus dat hier wel voorkomt. Om echt vast te stellen om welk virus het gaat, is een neutralisatietest in een gespecialiseerd laboratorium nodig. Infecties met het hantaanvirus verlopen doorgaans ernstiger dan die met het puumalavirus.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag maakt een doorgemaakte infectie met een hantavirus uit deze groep onwaarschijnlijk. In de eerste ziektedagen sluit een negatieve IgG een infectie niet uit, want IgG komt pas na IgM op. Bij een vermoeden van een recente infectie is IgM de aangewezen test, eventueel met een tweede bloedmonster na minstens veertien dagen.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag en passende klachten na een verblijf in een gebied waar hantavirussen voorkomen, volgt beoordeling in het ziekenhuis, zo nodig met een neutralisatietest om het type virus te bepalen. Orthohantavirusinfectie is een meldingsplichtige ziekte uit groep C van de Wet publieke gezondheid en moet binnen één werkdag aan de GGD worden gemeld.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Serologie is volgens de LCI-richtlijn de aangewezen methode voor hantavirusdiagnostiek, maar typespecifieke serologie wordt bemoeilijkt door uitgebreide kruisreactiviteit tussen de hantavirussen, ook tussen serogroepen. Deze test kan daarom niet betrouwbaar onderscheiden of het om het hantaanvirus of om een ander hantavirus ging. Omdat het hantaanvirus in Nederland niet circuleert, is de kans op een echte infectie bij iemand zonder reis naar Azië zeer klein en is een positieve uitslag vrijwel altijd een kruisreactie of fout-positief.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Het hantaanvirus komt in Nederland niet voor; een positieve uitslag zonder verblijf in Azië berust vrijwel altijd op kruisreactie.
Er is uitgebreide kruisreactiviteit tussen hantavirussen; alleen een neutralisatietest in een gespecialiseerd laboratorium kan het type bepalen.
IgG blijft na een doorgemaakte infectie waarschijnlijk levenslang aantoonbaar en zegt niets over een actieve infectie.
In de eerste ziektedagen kan IgG nog negatief zijn terwijl er wel een infectie is.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Kan zinvol zijn bij plotselinge koorts met nierklachten of bloedingsneiging na een verblijf in Azië of een ander gebied waar dit virus voorkomt. Voor mensen die alleen in Nederland zijn geweest is deze bepaling niet zinvol: het hantaanvirus circuleert hier niet, en bij een vermoeden van een hantavirusinfectie in Nederland zeggen IgM en puumala-IgG meer. Ook niet zinvol als algemene controle bij mensen zonder klachten.

Hoe vaak komt het voor?

Het hantaanvirus komt vooral in Azië voor; wereldwijd zijn er naar schatting 100.000 gevallen per jaar van hantavirus hemorragische koorts, waarvan 70 tot 90 op de 100 in China. In Nederland is dit virus niet aangetoond: de meldingen hier, gemiddeld 31 per jaar tussen 2018 en 2023, gaan vrijwel allemaal om het puumalavirus. Sinds 2016 zijn er daarnaast zes mensen in Nederland besmet geraakt met het seoulvirus, allemaal houders van tamme ratten of voerratten.

RIVM/LCI-richtlijn Orthohantavirusinfectie

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag berust in Nederland vrijwel altijd op kruisreactie met een ander hantavirus en kan onnodige ongerustheid geven over een ernstiger ziektebeeld dan hier voorkomt.
Onnodig vervolgonderzoek in een gespecialiseerd laboratorium bij een uitslag die niet bij klachten of blootstelling past.

Laten testen