Uitleg

Hantavirus Puumala IgG: wat wordt er gemeten?

Het puumalavirus is een hantavirus dat bij de rosse woelmuis hoort en dat in Nederland de meeste hantavirusinfecties veroorzaakt. Mensen raken besmet door het inademen van stofdeeltjes met virus uit uitwerpselen. Deze test meet IgG-antistoffen tegen het virus. IgG komt later op dan IgM, meestal in de tweede ziekteweek, en blijft daarna waarschijnlijk levenslang aantoonbaar. Daardoor toont IgG vooral aan dat je de infectie ooit hebt doorgemaakt.

Wat kan het signaleren?

Een doorgemaakte infectie met het puumalavirus, ook als die geen klachten heeft gegeven
Ondersteuning van de diagnose nephropathia epidemica als de antistoffen tussen twee bloedmonsters duidelijk stijgen

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve IgG-uitslag betekent dat je afweersysteem contact heeft gehad met het puumalavirus. Dat kan kort geleden zijn, maar ook jaren terug: ongeveer 90 van de 100 infecties met dit virus verlopen zonder klachten. Bij een landelijk onderzoek had ongeveer 1,7 op de 100 Nederlanders deze antistoffen. Voor een recente infectie is een duidelijke stijging tussen twee bloedmonsters nodig, of een positieve IgM-uitslag erbij. Ook kruisreactie met een ander hantavirus is mogelijk.

Negatieve uitslag

Een negatieve IgG-uitslag maakt een doorgemaakte puumalavirusinfectie onwaarschijnlijk. In de eerste ziektedagen sluit hij een infectie niet uit, want IgG komt pas na IgM op. Bij een vermoeden van een pas begonnen infectie is IgM de aangewezen test, of een tweede bloedmonster na minstens veertien dagen om te kijken of de IgG-antistoffen stijgen.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een vermoeden van een recente infectie vergelijkt de arts de uitslag met een tweede bloedmonster na minstens veertien dagen en beoordeelt hij de nierfunctie; er bestaat geen specifiek medicijn. Orthohantavirusinfectie is een meldingsplichtige ziekte uit groep C van de Wet publieke gezondheid en moet binnen één werkdag aan de GGD worden gemeld.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Serologie is volgens de LCI-richtlijn de aangewezen methode voor de diagnostiek van hantavirusinfecties; hoe vaak de test een infectie mist of ten onrechte positief is, is niet goed vastgelegd. De belangrijkste beperking is dat de verschillende hantavirussen sterk op elkaars testen reageren, zodat een positieve puumala-uitslag niet bewijst dat het juist om dit virus ging. Omdat IgG waarschijnlijk levenslang blijft, zegt een losse positieve uitslag niets over een actieve infectie. Bij mensen zonder klachten is de uitslag daarom vooral een gegeven over het verleden.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

IgG blijft na een doorgemaakte infectie waarschijnlijk levenslang aantoonbaar en zegt niets over een actieve infectie.
Er is uitgebreide kruisreactiviteit met andere hantavirussen; voor het bepalen van het type is een neutralisatietest in een gespecialiseerd laboratorium nodig.
In de eerste ziektedagen kan IgG nog negatief zijn terwijl er wel een infectie is.
De meeste infecties met dit virus verlopen zonder klachten, dus een positieve uitslag verklaart bestaande klachten meestal niet.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij een vermoeden van een hantavirusinfectie, samen met IgM en zo nodig een tweede bloedmonster, bij mensen met plotselinge koorts, hoofdpijn, buikpijn en een verminderde nierfunctie na contact met muizenuitwerpselen. Ook bruikbaar om achteraf vast te stellen of iemand de infectie heeft doorgemaakt, bijvoorbeeld bij bronopsporing. Niet zinvol als algemene controle bij mensen zonder klachten; een positieve uitslag betekent dan meestal een oude infectie en verandert het beleid niet.

Hoe vaak komt het voor?

Orthohantavirusinfectie is in Nederland zeldzaam: tussen 2018 en 2023 werden er gemiddeld 31 gevallen per jaar gemeld, met een spreiding van 10 tot 49. Bijna alle gevallen gaan om het puumalavirus en komen uit het oosten en zuidoosten van het land. Bij een landelijk onderzoek in 2006 en 2007 had ongeveer 1,7 op de 100 Nederlanders antistoffen tegen het puumalavirus; in Enschede was dat 3,2 op de 100.

RIVM/LCI-richtlijn Orthohantavirusinfectie

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder passende klachten wijst meestal op een lang geleden doorgemaakte, onopgemerkte infectie, maar kan toch tot ongerustheid en onnodig onderzoek leiden.
Door kruisreactie met andere hantavirussen kan de uitslag ten onrechte een puumalavirusinfectie suggereren.

Laten testen