Bloedafname
Omega-3 Vetzuurprofiel
EPA, DHA, totale vetzuren en de omega-3-index in volbloed.
€ 87,00
Alle analyses
Hart en vaten · Bloed
Omega-3-index
Het aandeel van de visvetzuren EPA en DHA in alle vetzuren in je bloed; een maat voor je inname van vette vis of visolie.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 2 onderzoeken
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Omega-3-index: wat wordt er gemeten?
Het laboratorium meet in volbloed (EDTA-bloed) de hoeveelheid EPA, DHA en alle vetzuren samen. De omega-3-index is daaruit berekend: EPA plus DHA als percentage van de totale vetzuren. EPA en DHA zijn omega-3-vetzuren die vooral in vette vis zitten; het lichaam maakt er zelf maar weinig van. Dit is iets anders dan de klassieke omega-3-index uit het onderzoek van Harris, die het aandeel EPA en DHA in de wand van rode bloedcellen meet. Getallen uit die onderzoeken of van andere laboratoria zijn daarom niet één op één te vergelijken met deze uitslag.
Wat kan het signaleren?
- Lage inname van visvetzuren (EPA en DHA), bijvoorbeeld bij weinig of geen vis eten
- Effect van meer vis eten of het gebruik van visolie of algenolie op de hoeveelheid visvetzuren in het lichaam
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Omega-3-index te hoog
Een hoge omega-3-index betekent dat er relatief veel EPA en DHA in je bloed zit, meestal door regelmatig vette vis eten of het gebruik van visolie- of algenoliesupplementen. Het laboratorium hanteert een streefwaarde boven 8 procent. Die grens komt uit buitenlands onderzoek naar de klassieke index in rode bloedcellen en is geen afgesproken Nederlandse grenswaarde. Een hoge index betekent niet dat andere risicofactoren zoals cholesterol, bloeddruk en roken minder zwaar wegen. Hoge doses visolie (enkele grammen per dag) kunnen volgens het Voedingscentrum het risico op hartritmestoornissen vergroten en de bloedstolling vertragen.
Omega-3-index te laag
Een lage omega-3-index betekent dat er weinig EPA en DHA in je bloed zit. Dat komt meestal door weinig of geen vis eten, bijvoorbeeld bij een vegetarisch of veganistisch eetpatroon. In buitenlands onderzoek naar de klassieke index in rode bloedcellen hangt een lage index samen met meer sterfte aan hartziekten, maar dat bewijst niet dat het verhogen van de index dat risico verlaagt. De Gezondheidsraad adviseert één keer per week vis, bij voorkeur vette vis; dat levert ongeveer de aanbevolen 200 milligram visvetzuren per dag. Een lage index geeft zelf geen klachten.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende omega-3-index leidt bij de huisarts meestal niet tot vervolgonderzoek. Bij een lage waarde is het algemene voedingsadvies van de Gezondheidsraad het uitgangspunt: één keer per week vis, bij voorkeur vette vis, of een supplement met EPA en DHA voor wie geen vis eet.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De index is door buitenlandse onderzoekers voorgesteld als risicofactor voor sterfte aan hartziekten; de bedenker schreef zelf dat er eerst gestandaardiseerde laboratoriummethoden moeten komen voordat de test in de gewone zorg gebruikt kan worden. Volgens de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement voegen extra biomarkers zoals deze weinig toe aan de schatting van het risico op hart- en vaatziekten, ook bij mensen met hart- en vaatziekten, en is niet aangetoond dat visoliesupplementen dat risico verlagen. De index is wel een redelijke maat voor hoeveel visvetzuren iemand de afgelopen maanden binnenkreeg.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Deze uitslag is gemeten in volbloed en berekend als percentage van de totale vetzuren, terwijl de klassieke omega-3-index de wand van rode bloedcellen meet. Uitkomsten en grenswaarden uit andere bronnen of van andere laboratoria zijn daardoor niet één op één vergelijkbaar.
- De streefwaarde van 8 procent komt uit buitenlands onderzoek naar de klassieke index en is niet door een Nederlandse richtlijn of beroepsvereniging vastgesteld.
- Een maaltijd met vette vis of een visoliecapsule kort voor de afname kan de waarde tijdelijk verhogen; een blijvende verandering in de inname is pas na weken zichtbaar.
- De uitslag zegt niets over cholesterol, bloeddruk of andere risicofactoren die veel zwaarder wegen.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
De test is vooral informatief voor wie wil weten of de inname van visvetzuren voldoende is, bijvoorbeeld bij een vegetarisch of veganistisch eetpatroon of om het effect van meer vis of een supplement te volgen. Voor het advies is de test meestal niet nodig: wie één keer per week vette vis eet, krijgt volgens de Gezondheidsraad genoeg visvetzuren binnen, en wie geen vis eet kan kiezen voor een supplement met EPA en DHA. De test is niet geschikt om het risico op hart- en vaatziekten te schatten.
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over de omega-3-index in de bevolking. Een lage index is te verwachten bij mensen die weinig of geen vis eten en geen supplement met EPA en DHA gebruiken.
Geen Nederlandse cijfers beschikbaar
Nadelen en risico's
- Een lage index kan ongerustheid geven over hart en vaten, terwijl niet is aangetoond dat het verhogen ervan hartziekten voorkomt.
- Een uitslag kan aanzetten tot hoge doses visolie; volgens het Voedingscentrum kunnen enkele grammen EPA en DHA per dag het risico op hartritmestoornissen vergroten en de bloedstolling vertragen.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen- Harris WS. The omega-3 index as a risk factor for coronary heart disease. Am J Clin Nutr 2008;87:1997S-2002S (PubMed-samenvatting)
- Voedingscentrum: Omega 3 en omega 6 (advies Gezondheidsraad)
- FMS Richtlijnendatabase, richtlijn CVRM: Voeding bij CVRM
- FMS Richtlijnendatabase: CVRM, module Andere voorspellers van het risico op hart- en vaatziekten
- NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (M84)