Uitleg

SARS-CoV-2 spike-IgG: wat wordt er gemeten?

SARS-CoV-2 is het coronavirus dat COVID-19 veroorzaakt. Het spike-eiwit zit aan de buitenkant van het virus; het virus gebruikt het om cellen binnen te komen. Na een infectie en na een coronaprik maakt het afweersysteem IgG-antistoffen tegen dit eiwit, omdat de coronavaccins die in Nederland zijn gebruikt het lichaam juist dit eiwit leren herkennen. Deze test meet hoeveel van die antistoffen in het bloed zitten en geeft de uitslag als getal; hij kan daardoor geen onderscheid maken tussen vaccinatie en infectie.

Wat kan het signaleren?

Antistoffen na een coronaprik
Een eerder doorgemaakte infectie met het coronavirus, ook als die zonder klachten verliep
Bij een verminderde afweer: of het lichaam na vaccinatie antistoffen heeft gemaakt

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat er antistoffen tegen het spike-eiwit in je bloed zijn gevonden. Dat past bij een eerdere coronaprik, een doorgemaakte infectie of allebei; de test kan die niet uit elkaar houden. Het laboratorium geeft ook een getal: hoe hoger, hoe meer antistoffen. Volgens de LCI-richtlijn is het niet mogelijk om op basis van antistoffen iets te zeggen over bescherming tegen corona of over besmettelijkheid, en er is geen grens waarboven je beschermd bent. Een hoge waarde betekent dus niet dat je geen corona meer kunt krijgen.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen of te weinig antistoffen tegen het spike-eiwit zijn gevonden om te meten. Na een infectie zijn antistoffen meestal pas 10 tot 14 dagen na het begin van de klachten meetbaar, en na een prik stijgen ze in de eerste twee weken. Na een milde infectie, op hogere leeftijd en bij een verminderde afweer maakt niet iedereen meetbare antistoffen, en de hoeveelheid daalt in de maanden na een prik of infectie. Een negatieve uitslag betekent niet dat je geen enkele bescherming hebt: een deel van de afweer, zoals geheugencellen, meet deze test niet.

Bij een afwijkende uitslag

Een uitslag van deze test leidt meestal niet tot vervolgonderzoek of behandeling. Bij iemand met een verminderde afweer die na vaccinatie geen antistoffen heeft, kan de behandelend arts beoordelen of extra bescherming zinvol is. COVID-19 is sinds 1 juli 2023 niet meer meldingsplichtig.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Volgens de LCI-richtlijn kunnen antistoffen laten zien of iemand corona heeft doorgemaakt of is gevaccineerd, en of iemand antistoffen kan aanmaken, maar geven ze geen uitsluitsel over bescherming, besmettelijkheid of overdracht. Na vaccinatie is de test bijna altijd positief: in het PIENTER-Corona-onderzoek van het RIVM had 99 tot 100 procent van de volwassenen van 18 tot 64 jaar na de basisvaccinatie met de meeste vaccins antistoffen. Het getal is alleen goed te vergelijken met een eerdere uitslag uit hetzelfde laboratorium met dezelfde test.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Kort na een infectie of prik, tot ongeveer twee weken, zijn er vaak nog weinig antistoffen meetbaar.
De hoeveelheid antistoffen daalt in de maanden na een prik of infectie, bij ouderen sneller dan bij jongere mensen.
Bij een verminderde afweer, door een ziekte of door medicijnen die de afweer onderdrukken, worden minder vaak of minder antistoffen gemaakt.
Getallen van verschillende laboratoria of tests zijn niet zonder meer met elkaar te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

De uitslag zegt het meest bij mensen met een verminderde afweer, door een ziekte of door medicijnen, als er twijfel is of het lichaam na vaccinatie antistoffen heeft gemaakt. De uitslag zegt niet of je beschermd bent en is daarom geen maatstaf voor de vraag of een nieuwe coronaprik nodig is. Om een infectie die er nu is aan te tonen, is deze test niet geschikt; daarvoor is een test op het virus zelf nodig. Wie wil weten of hij of zij corona heeft gehad, los van vaccinatie, heeft meer aan de test op nucleocapside-antistoffen.

Hoe vaak komt het voor?

In het PIENTER-Corona-onderzoek van het RIVM had vanaf het voorjaar van 2022 ongeveer 95 procent van de Nederlandse bevolking antistoffen tegen het coronavirus, door vaccinatie, infectie of allebei. In het najaar van 2024 was dat bijna 100 procent. Een positieve uitslag is in Nederland daarom de verwachte uitkomst.

RIVM, PIENTER-Corona-onderzoek (2020 tot en met 2024)

Nadelen en risico's

Een hoge waarde kan ten onrechte de indruk geven dat je beschermd bent tegen corona.
Een lage of negatieve waarde kan onnodig ongerust maken, terwijl een deel van de afweer met deze test niet wordt gemeten.

Laten testen