Bloedafname
Selenium
Selenium; schildklier en antioxidantenzymen.
€ 35,00
Alle analyses
Vitaminen, mineralen en aminozuren · Bloed
Selenium
Het selenium in je bloed; de waarde volgt vooral de recente inname en een tekort is in Nederland ongebruikelijk.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 3 onderzoeken
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Selenium: wat wordt er gemeten?
Selenium (seleen) is een spoorelement. Het beschermt cellen tegen beschadiging (antioxidant) en is nodig voor de werking van de schildklier. In het bloed zit selenium grotendeels in eiwitten, vooral selenoproteïne P, dat selenium naar de weefsels vervoert. Deze analyse meet het totale selenium in het bloed; die waarde volgt vooral de inname via voeding en supplementen in de voorafgaande periode.
Wat kan het signaleren?
- Een lage seleniuminname, bijvoorbeeld bij een zeer eenzijdig eetpatroon, langdurige kunstmatige voeding of een ernstige darmziekte
- Te veel selenium door supplementen of veel paranoten
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Selenium te hoog
Een verhoogd selenium komt vrijwel altijd door supplementen of door regelmatig veel paranoten eten. Volgens het Voedingscentrum krijg je met een handje paranoten al meer binnen dan de aanvaardbare bovengrens van 255 microgram per dag voor volwassenen. Eén keer over die grens gaan geeft geen klachten. Bij langdurig te veel selenium kunnen verlies van haar, nagels en tanden, huidbeschadigingen en klachten van het zenuwstelsel ontstaan.
Selenium te laag
Een verlaagd selenium kan passen bij een lage inname. Volgens het Voedingscentrum is niet bekend hoe vaak dat in Nederland voorkomt, en lopen mensen die vooral plantaardig of biologisch eten meer risico op een lage inname, omdat de hoeveelheid selenium in plantaardige producten afhangt van de bodem. De waarde kan ook tijdelijk dalen bij een ontsteking of ernstige ziekte, zonder dat er een tekort is. Klachten van een echt tekort, zoals spierpijn, spierzwakte en hartstoornissen, zijn zeldzaam.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verlaagd selenium kijkt de huisarts naar het eetpatroon en naar ziekten die de opname verminderen, en herhaalt zo nodig de meting als er geen ontsteking meer is. Bij een verhoogd selenium wordt het gebruik van supplementen en paranoten nagevraagd.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De bepaling wordt vooral in het ziekenhuis gebruikt bij een specifieke vraag, zoals langdurige kunstmatige voeding. De bloedwaarde volgt vooral de recente inname en zegt weinig over de voorraad in de weefsels. De Gezondheidsraad gebruikt, in navolging van EFSA, selenoproteïne P als beste maat voor de seleniumvoorziening, en merkt op dat ook het verband daarvan met gezondheid onvoldoende is onderzocht.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Supplementen en paranoten verhogen de waarde binnen korte tijd.
- Een ontsteking of ernstige ziekte kan de waarde tijdelijk verlagen.
- Laboratoria meten in serum, plasma of volbloed met verschillende referentiewaarden; uitslagen zijn daardoor slecht vergelijkbaar.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij een vermoeden van een ernstig tekort, bijvoorbeeld bij langdurige kunstmatige voeding of een ernstige darmziekte, en bij langdurig gebruik van seleniumsupplementen. Bij gezonde mensen, ook bij plantaardig eten, zegt de uitslag weinig, omdat de bloedwaarde vooral de recente inname volgt. Het advies van het Voedingscentrum om te variëren met onder meer vis en verschillende soorten noten geldt ongeacht de uitslag.
Hoe vaak komt het voor?
Volgens het Voedingscentrum komt een seleniumtekort in Nederland normaal gesproken niet voor, maar is niet bekend hoe vaak een (te) lage inname voorkomt. Mensen die vooral plantaardig of biologisch eten lopen meer risico op een lage inname. Te veel selenium komt vooral voor bij supplementgebruik; volgens de Gezondheidsraad kan ook de consumptie van paranoten de bovengrens overschrijden.
Voedingscentrum en Gezondheidsraad (2023)
Nadelen en risico's
- Een lage uitslag kan leiden tot eigen gebruik van seleniumsupplementen; langdurig boven de aanvaardbare bovengrens van 255 microgram per dag kan schadelijk zijn.
- Omdat de betekenis van een licht afwijkende waarde onduidelijk is, kan de uitslag onnodige ongerustheid geven.
Laten testen
Selenium laten testen
Selenium zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Vitaminen, mineralen en aminozuren
- AC/FC-ratio
- Acylcarnitine
- Alanine
- Antistoffen tegen intrinsic factor
- Arginine
- Calcium
- Calcium (albumine-gecorrigeerd)
- Carnitine totaal
- Carnitine vrij
- Co-enzym Q10
- Fenylalanine
- Foliumzuur