Uitleg

Toxoplasmose IgM: wat wordt er gemeten?

Na een besmetting met de parasiet Toxoplasma gondii maakt het afweersysteem eerst IgM-antistoffen aan en daarna IgG. IgM hoort bij een vroege afweerreactie en wordt daarom gebruikt als aanwijzing voor een recente infectie. Bij toxoplasmose blijft IgM echter vaak lang aantoonbaar, bij een deel van de mensen nog 2 jaar na de besmetting. IgM wordt daarom altijd samen met IgG beoordeeld.

Wat kan het signaleren?

Mogelijke recente toxoplasma-infectie (samen met IgG)
Aanleiding voor aanvullend onderzoek naar het moment van besmetting, vooral bij een zwangerschap

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve IgM kan passen bij een recente infectie, maar bewijst die niet. IgM kan tot 2 jaar na een besmetting aantoonbaar blijven, en een zwak positieve IgM komt ook voor zonder infectie (fout-positief). Is IgG negatief en IgM positief, dan kan het gaan om een heel verse infectie of om een fout-positieve uitslag; een tweede bloedmonster na enkele weken maakt dat duidelijk. Zijn IgG en IgM allebei positief, dan kan een aviditeitstest laten zien of de infectie langer dan 4 maanden geleden is. Een recente infectie geeft meestal geen of milde klachten, zoals gezwollen lymfeklieren in de hals, koorts, spierpijn of moeheid.

Negatieve uitslag

Een negatieve IgM maakt een recente infectie onwaarschijnlijk. Samen met een positieve IgG past dat bij een infectie van langer geleden; samen met een negatieve IgG betekent het meestal dat je nooit besmet bent geweest. Heel kort na een besmetting kan IgM nog negatief zijn.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve IgM laat de huisarts of verloskundige meestal na enkele weken opnieuw bloed afnemen of de IgG-aviditeit bepalen. Bij aanwijzingen voor een recente infectie tijdens de zwangerschap volgt verwijzing naar de gynaecoloog, die zo nodig vruchtwateronderzoek bespreekt. Toxoplasmose is niet meldingsplichtig.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Volgens de LCI-richtlijn Toxoplasmose is een IgM-bepaling niet geschikt om een recente infectie vast te stellen, omdat IgM lang aantoonbaar blijft, en ook niet geschikt voor screening in de zwangerschap. Een positieve IgM is een reden voor verder onderzoek, geen diagnose. Het moment van besmetting wordt vastgesteld met een tweede bloedmonster (stijging van antistoffen) of een aviditeitstest.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

IgM kan maanden tot 2 jaar na de besmetting aantoonbaar blijven.
Zwak positieve of twijfelachtige uitslagen komen voor zonder recente infectie; testen verschillen per laboratorium.
Zwangerschap en behandeling met spiramycine vertragen het rijpen van de aviditeit, waardoor vervolgtesten moeilijker te duiden zijn.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten die op een recente toxoplasmose kunnen wijzen, zoals gezwollen lymfeklieren in de hals met moeheid of koorts, bij een zwangere met een vermoeden van een recente infectie en bij mensen met een sterk verminderde afweer. Niet geschikt als losse screeningstest bij een kinderwens of zwangerschap zonder klachten: volgens de LCI-richtlijn volstaat dan IgG, omdat een positieve IgM vaak bij een oude infectie hoort.

Hoe vaak komt het voor?

Er zijn geen goede Nederlandse cijfers over hoe vaak een eerste toxoplasma-infectie tijdens de zwangerschap voorkomt. Ongeveer 18 op de 100 vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft de infectie al doorgemaakt; de anderen kunnen nog besmet raken. Volgens een schatting uit 2006 wordt ongeveer 2 op de 1000 kinderen geboren met een aangeboren toxoplasma-infectie.

LCI-richtlijn Toxoplasmose (RIVM)

Nadelen en risico's

Een positieve IgM zonder recente infectie komt vaak voor en kan, zeker tijdens een zwangerschap, veel ongerustheid en extra onderzoek geven.
Een negatieve IgM heel kort na een besmetting kan ten onrechte geruststellen.

Laten testen