Bloedbeeld en bloedgroep · Bloed

Trombocyten (bloedplaatjes)

Het aantal bloedplaatjes, nodig voor de bloedstolling; te weinig geeft blauwe plekken en bloedingen, te veel is meestal tijdelijk.

In het kort

Gemeten in bloed
In 13 onderzoeken
Geen speciale voorbereiding

Uitleg

Trombocyten (bloedplaatjes): wat wordt er gemeten?

De analyse telt het aantal bloedplaatjes (trombocyten) per liter bloed. Bloedplaatjes zijn de kleinste bloedcellen, worden in het beenmerg gemaakt en leven ongeveer een week. Bij een beschadigd bloedvat plakken ze aan de wond en zetten ze de stolling in gang. Het aantal zegt iets over de aanmaak in het beenmerg en het verbruik of de afbraak in het bloed, maar niet over hoe goed de plaatjes werken.

Wat kan het signaleren?

Een verhoogde bloedingsneiging door te weinig bloedplaatjes (trombocytopenie), bijvoorbeeld door een virusinfectie, medicijnen, een afweerreactie of een leverziekte
Een tijdelijk verhoogd aantal (trombocytose) bij infectie, ontsteking, ijzergebrek of na een operatie of miltverwijdering
Zelden: een beenmergziekte waarbij te veel of te weinig bloedplaatjes worden gemaakt

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Trombocyten (bloedplaatjes) te hoog

Een verhoogd aantal bloedplaatjes (trombocytose) is meestal een reactie op iets anders: een infectie, een ontsteking (bijvoorbeeld reuma of een darmontsteking), ijzergebrek, bloedverlies, een operatie of zware inspanning. Ook na verwijdering van de milt blijft het aantal hoger. Zo'n reactieve verhoging geeft geen klachten en verdwijnt als de oorzaak is behandeld. Soms is er geen aanwijsbare reden en ook geen gevolg. Bij een blijvend en duidelijk verhoogd aantal zonder verklaring kan zelden een beenmergziekte (essentiële trombocytemie of een andere myeloproliferatieve aandoening) de oorzaak zijn; die geeft een verhoogde kans op trombose en soms op bloedingen, en de huisarts verwijst dan naar een hematoloog.

Trombocyten (bloedplaatjes) te laag

Een verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) komt vaak voor tijdens of na een virusinfectie en herstelt dan vanzelf. Andere oorzaken zijn medicijnen (onder andere sommige antibiotica, anti-epileptica, heparine en chemotherapie), overmatig alcoholgebruik, een leverziekte met een vergrote milt, een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, een zwangerschap of een afweerreactie waarbij het lichaam de eigen bloedplaatjes afbreekt (ITP). Bij een lichte verlaging zijn er geen klachten; bij een sterk verlaagd aantal ontstaan blauwe plekken, kleine rode puntjes op de huid, bloedend tandvlees of bloedneuzen. Een laag aantal in de uitslag komt ook regelmatig door klontering van de plaatjes in het buisje; het laboratorium controleert dat en de meting wordt dan herhaald. Zelden past een laag aantal, samen met bloedarmoede of afwijkende witte bloedcellen, bij een beenmergaandoening; de huisarts onderzoekt dat dan verder.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een licht afwijkend aantal zonder klachten herhaalt de huisarts de meting na enkele weken, bij een laag aantal vaak in een ander soort buisje om klontering uit te sluiten. Bij een blijvend of sterk afwijkend aantal laat de huisarts het bloed onder de microscoop bekijken, kijkt naar medicijnen, alcohol, lever en milt, en verwijst bij aanwijzingen voor een beenmergaandoening of ITP naar een internist of hematoloog.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Het tellen van bloedplaatjes is nauwkeurig, maar het aantal reageert op veel gewone omstandigheden en schommelt daardoor. Een verhoogd aantal is in de huisartsenpraktijk meestal reactief; een verlaagd aantal is regelmatig een meetartefact door klontering in het buisje (pseudotrombocytopenie), zodat een eerste afwijkende uitslag vaak wordt herhaald. Volgens de NHG-Standaard Anemie is een afwijkend aantal bloedplaatjes samen met bloedarmoede een reden om aan een beenmergaandoening te denken en met een specialist te overleggen. De test zegt niets over de werking van de plaatjes; bij bloedingsklachten met een normaal aantal is ander onderzoek nodig.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Klontering van bloedplaatjes in het buisje (door het antistollingsmiddel EDTA) geeft een vals laag aantal; het laboratorium herkent dat meestal en herhaalt de meting in een ander soort buisje.
Een infectie, ontsteking of ijzergebrek in de weken voor de afname verhoogt het aantal tijdelijk; een virusinfectie verlaagt het tijdelijk.
Medicijnen zoals heparine, sommige antibiotica, anti-epileptica en chemotherapie verlagen het aantal; overmatig alcoholgebruik ook.
Bij bloed dat lang onderweg is naar het laboratorium kan het aantal iets lager uitvallen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten van een verhoogde bloedingsneiging (snel blauwe plekken, bloedneuzen, bloedend tandvlees, hevige menstruaties), bij controle tijdens medicijnen die het beenmerg remmen, bij leverziekte of overmatig alcoholgebruik, voor een operatie en als onderdeel van een bloedbeeld bij bloedarmoede. Bij gezonde volwassenen zonder klachten is een licht afwijkend aantal meestal tijdelijk en niet van betekenis.

Hoe vaak komt het voor?

Een tijdelijk afwijkend aantal bloedplaatjes door een infectie of ijzergebrek komt vaak voor. Een blijvend te hoog of te laag aantal door een ziekte van het beenmerg is zeldzaam, net als ITP, de afweerziekte tegen bloedplaatjes.

Nadelen en risico's

Een vals laag aantal door klontering in het buisje komt regelmatig voor en kan zonder herhaalmeting onnodige ongerustheid geven.
Een normaal aantal sluit een stollingsprobleem niet uit; de werking van de bloedplaatjes en de stollingsfactoren worden niet gemeten.

Laten testen

Trombocyten (bloedplaatjes) laten testen

Trombocyten (bloedplaatjes) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Vega test
Panel voor vegetarisch of veganistisch dieet; B12 D ijzer en meer.
€ 116,00
Bloedafname
Algemene Gezondheid Checkup
Met deze Gezondheidscheck-up krijgt u een gedetailleerd inzicht in uw algehele gezondheid en welzijn.
€ 125,00
Bloedafname
Bloedbeeld
Bloedbeeld; volledige analyse van bloedcellen voor detectie van bloedarmoede en infecties.
€ 19,00
Bloedafname
Bloedbeeld Uitgebreid (CBC)
Bloedbeeld Uitgebreid; standaard bloedbeeld plus gedetailleerde witte bloedcel analyse.
€ 27,00
Bloedafname
InsideTracker
InsideTracker Bloedanalyse: analyseer 48 biomarkers voor complete gezondheidsoptimalisatie en gepersonaliseerde aanbevelingen.
€ 335,00
Bloedafname
Duursport
Volledig bloedbeeld, ijzerstatus (ferritine, transferrine), nierfunctie, leverfunctie, testosteron en hs-CRP. Voor atleten en duursporters.
€ 203,00
Bloedafname
Vermoeidheid Uitgebreid
Vitamine D, B12, TSH, fT4, glucose, MCV, ferritine, BSE en compleet bloedbeeld. Voor hardnekkige vermoeidheid met ontstekingscheck.
€ 152,00
Bloedafname
Cholesterol Uitgebreid
Complete cholesteroltest met vitamine D, B12 en bloedbeeld. Combineert hartgezondheid met vermoeidheidscheck in één pakket.
€ 98,00
Bloedafname
Ontsteking Uitgebreid
CRP, leukocyten, BSE en trombocyten. Uitgebreide test voor diagnose en monitoring chronische ontstekingen en auto-immuunziekten.
€ 101,00

Hoe betrouwbaar is de test?

Trombocyten (bloedplaatjes)