Uitleg

Vitamine C: wat wordt er gemeten?

Vitamine C (ascorbinezuur) is nodig voor de vorming van bindweefsel, botten, tanden en bloedvaten, voor de afweer en voor de opname van ijzer, en werkt als antioxidant. Het lichaam kan het niet zelf maken en haalt het uit vers fruit, groente en aardappelen. De waarde in het bloed volgt vooral de inname van de laatste tijd. Vitamine C breekt snel af, ook in een bloedmonster na de afname.

Wat kan het signaleren?

Vitamine C-tekort bij een heel eenzijdig voedingspatroon met weinig fruit en groente, bijvoorbeeld bij alleenstaande ouderen of bij overmatig alcoholgebruik
Zelden: scheurbuik, het gevolg van een langdurig ernstig tekort

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Vitamine C te hoog

Een hoge waarde komt door veel fruit en groente of door supplementen en is meestal onschuldig; een teveel wordt uitgeplast. Volgens het Voedingscentrum kan een inname van meer dan 2 gram per dag darmklachten of diarree geven. Een hoge waarde geeft verder op zichzelf geen klachten en vraagt geen vervolg.

Vitamine C te laag

Een verlaagd vitamine C past bij een lage inname; een duidelijk verlaagde waarde wijst volgens de NVKC op een tekort. Een tekort ontstaat vooral bij weinig vers fruit en groente, bijvoorbeeld bij alleenstaande ouderen met slechte voedingsgewoonten, bij overmatig alcoholgebruik of bij een eetstoornis. Klachten bij een tekort zijn vermoeidheid, gewichtsverlies, een verminderde weerstand, gewrichtsklachten, blauwe plekken en slechte wondgenezing; bij een langdurig ernstig tekort kan scheurbuik ontstaan, met bloedend tandvlees en onderhuidse bloedingen. Een licht verlaagde waarde zonder klachten kan ook komen doordat het monster te lang onderweg was.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een duidelijk verlaagde waarde met passende klachten kijkt de huisarts naar voeding en alcoholgebruik en adviseert meestal meer fruit en groente of een supplement. Bij een licht verlaagde waarde zonder klachten volgt soms een herhaling, omdat de waarde door het transport van het monster te laag kan uitvallen.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een duidelijk verlaagde waarde past bij een lage inname, maar vitamine C is in een bloedmonster instabiel: bij te lang of te warm transport of blootstelling aan licht daalt de waarde, wat een tekort kan suggereren dat er niet is. De test wordt vooral gebruikt bij een vermoeden van een tekort of om een behandeling te volgen.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Vitamine C breekt snel af in het monster; laboratoria vragen het bloed direct na de afname op ijs te zetten en gekoeld te verwerken.
Fruit, sap of een supplement kort voor de afname verhoogt de waarde tijdelijk.
Bij een ernstig ongeval, brandwonden of een ernstige ziekte is het verbruik hoger en kan de waarde dalen.
Referentiewaarden verschillen per laboratorium.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij een vermoeden van een tekort bij een heel eenzijdig voedingspatroon met weinig fruit en groente, zoals bij alleenstaande ouderen, overmatig alcoholgebruik of een eetstoornis, samen met klachten als bloedend tandvlees, blauwe plekken of slechte wondgenezing. Bij gezonde mensen zonder klachten zegt de uitslag weinig; bij gevarieerde voeding is een tekort zeldzaam.

Hoe vaak komt het voor?

Scheurbuik, het gevolg van een ernstig vitamine C-tekort, is volgens de NVKC in landen als Nederland verleden tijd. Lichtere tekorten komen nog voor, vooral bij ouderen met slechte voedingsgewoonten en bij overmatig alcoholgebruik. Hoe vaak een licht tekort in Nederland voorkomt, is niet goed bekend.

NVKC en Voedingscentrum

Nadelen en risico's

Door afbraak van vitamine C in het monster kan een vals-lage uitslag ontstaan, met onnodige ongerustheid of onnodige supplementen als gevolg.

Laten testen

Vitamine C laten testen

Vitamine C zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Vitamine C
Vitamine C; antioxidant en collageenvorming.
€ 44,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Vitaminen, mineralen en aminozuren

Alle analyses