Uitleg

Mangaan (urine): wat wordt er gemeten?

De analyse meet hoeveel mangaan er met de urine het lichaam verlaat. Mangaan is een spoorelement dat in volkoren graanproducten, noten, peulvruchten, groente, fruit en thee zit. Minder dan 10 procent van het mangaan uit voeding wordt opgenomen, en het lichaam scheidt mangaan vooral via de gal en de ontlasting uit; er komt maar weinig in de urine. Bij blootstelling op het werk, bijvoorbeeld bij lassen of in de staalindustrie, wordt mangaan vooral ingeademd.

Wat kan het signaleren?

Een aanwijzing voor recente blootstelling aan mangaan, bijvoorbeeld op het werk

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Mangaan (urine) te hoog

Een verhoogde waarde kan passen bij recente blootstelling aan mangaan, bijvoorbeeld bij lassen of werk in de staalindustrie, of bij supplementen met mangaan. Omdat er weinig mangaan in de urine komt, zegt de hoogte weinig over hoeveel mangaan er in het lichaam zit. Volgens de ATSDR geeft langdurige blootstelling aan veel mangaan op het werk vooral klachten van het zenuwstelsel, zoals trage en onhandige bewegingen.

Mangaan (urine) te laag

Een lage of niet meetbare waarde is normaal en komt bij de meeste mensen voor, omdat er weinig mangaan in de urine komt. Een lage waarde is geen teken van een tekort en sluit blootstelling niet uit.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een verhoogde uitslag zoekt de huisarts, zo nodig met de bedrijfsarts, naar de bron en kan mangaan in bloed laten bepalen. Bij klachten van het zenuwstelsel na blootstelling volgt verwijzing naar de neuroloog.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Mangaan in urine is een zwakke maat: het meeste mangaan verlaat het lichaam via de gal, en volgens de ATSDR is een eerdere blootstelling moeilijk te meten omdat een teveel aan mangaan binnen een paar dagen wordt afgevoerd. Ook bij een bekende blootstelling op het werk zegt een losse waarde weinig over de hoeveelheid mangaan in de hersenen en andere weefsels. Er zijn voor mangaan in urine geen afgesproken grenswaarden. De uitslag zegt iets over blootstelling, niet over een stapeling die je met een kuur kunt wegnemen.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Een losse portie urine hangt sterk af van hoeveel je hebt gedronken; de uitslag is beter te vergelijken als hij per gram kreatinine wordt uitgedrukt, waarvoor kreatinine in dezelfde portie moet worden gemeten.
Supplementen met mangaan verhogen de waarde.
Een ernstige leverziekte verstoort de afvoer via de gal en verandert de uitscheiding.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol als aanvulling bij een bekende blootstelling aan mangaan op het werk, meestal in overleg met de bedrijfsarts. Bij mensen zonder klachten en zonder bekende blootstelling voegt de meting niets toe. Voor een tekort of een vermoeden van te veel mangaan bij een leverziekte zegt de urine weinig.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens het Voedingscentrum komt een overschot aan mangaan zelden voor; het kan klachten van beweging en psyche geven. Van een tekort zijn geen specifieke klachten bekend. Volgens de ATSDR krijgen vegetariërs en mensen die veel thee drinken meer mangaan binnen dan gemiddeld.

Voedingscentrum en ATSDR

Nadelen en risico's

Een verdunde of juist geconcentreerde urineportie kan een verhoogde of verlaagde uitslag geven die niets met blootstelling te maken heeft.
Een normale waarde kan onterecht geruststellen bij iemand met klachten na blootstelling op het werk.

Laten testen

Mangaan (urine) laten testen

Mangaan (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Urine · 2 analyses
Mangaan
Meet mangaan in je urine. Beperkt bruikbaar, omdat het lichaam mangaan vooral via de gal afvoert; als aanvulling bij blootstelling op het werk.
€ 42,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Vitaminen, mineralen en aminozuren

Alle analyses