Uitleg

Selenium (urine): wat wordt er gemeten?

De analyse meet hoeveel selenium er met de urine wordt uitgescheiden. Selenium, ook seleen genoemd, is een spoorelement dat hoort bij enzymen die cellen beschermen tegen beschadiging en dat nodig is voor de omzetting van schildklierhormoon. Je krijgt het binnen via vis, vlees, eieren, granen en vooral paranoten. De nieren voeren een overschot af, dus de uitslag weerspiegelt vooral de inname van de afgelopen dagen.

Wat kan het signaleren?

De seleniuminname via voeding en supplementen in de dagen voor de meting
Een ongewoon hoge inname, bijvoorbeeld door supplementen of door veel paranoten

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Selenium (urine) te hoog

Een hoge waarde betekent meestal dat je veel selenium binnenkrijgt, bijvoorbeeld via supplementen of doordat je veel paranoten eet; die bevatten veel meer selenium dan andere noten. De nieren voeren het overschot af. Langdurig veel te veel selenium kan klachten geven zoals broze nagels, haaruitval, maagdarmklachten en een knoflookachtige adem, maar dat komt in Nederland vrijwel niet voor door voeding alleen.

Selenium (urine) te laag

Een lage waarde betekent dat je in de dagen voor de meting weinig selenium binnenkreeg, of dat de urine verdund was. Een seleniumtekort komt in Nederland normaal gesproken niet voor. Een lage urinewaarde is dus geen bewijs van een tekort en op zichzelf geen reden om supplementen te gaan gebruiken.

Bij een afwijkende uitslag

Er is geen vast vervolgonderzoek. Bij een vraag over voeding kan de huisarts of een diëtist naar het eetpatroon kijken; bij klachten zoekt de huisarts eerst naar andere, vaker voorkomende oorzaken.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

De betekenis van een afwijkende seleniumuitscheiding voor de gezondheid is weinig onderzocht. De uitscheiding volgt vooral de inname van de laatste dagen en is geen maat voor de hoeveelheid selenium in de weefsels. Over de seleniumstatus zegt een bepaling in bloed meer dan een bepaling in urine. Een enkele portie urine wisselt sterk met hoeveel je drinkt en met wat je de dag ervoor hebt gegeten. Daarom wordt de uitslag meestal gecorrigeerd voor het kreatininegehalte, of wordt urine 24 uur lang verzameld.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

De uitslag volgt de inname van de laatste dagen en niet de voorraad in het lichaam.
Paranoten en supplementen kunnen de waarde sterk verhogen.
Vochtinname bepaalt de concentratie; zonder correctie voor kreatinine zijn uitslagen slecht vergelijkbaar.
Er zijn geen afgesproken grenswaarden; het laboratorium bepaalt zelf welke grens het gebruikt.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Bij mensen zonder klachten zegt een losse waarde weinig. Bij een specifieke medische vraag, bijvoorbeeld bij langdurige voeding via een infuus of bij een ernstige darmaandoening, zegt een bepaling in bloed meer. Een uitslag bij iemand zonder klachten is geen reden om het eetpatroon te veranderen of supplementen te gaan gebruiken.

Hoe vaak komt het voor?

In Nederland komt een seleniumtekort normaal gesproken niet voor. Te veel selenium binnenkrijgen via gewone voeding is ook lastig; alleen paranoten bevatten er veel van. Klachten door een teveel aan selenium zijn in Nederland zeldzaam en hangen vrijwel altijd samen met supplementen.

Voedingscentrum en RIVM Voedselconsumptiepeiling

Nadelen en risico's

Een lage uitslag kan ten onrechte tot het slikken van supplementen leiden, terwijl een seleniumtekort in Nederland niet voorkomt en te veel selenium juist schadelijk is.
Een hoge uitslag na het eten van paranoten kan onnodig ongerust maken.

Laten testen

Selenium (urine) laten testen

Selenium (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Urine
Selenium
Selenium in urine; bij recente inname of blootstelling.
€ 42,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Vitaminen, mineralen en aminozuren

Alle analyses