Bloedafname
Difterie‑antitoxinen
Difterie‑antitoxinen; beschermingsniveau.
€ 51,00
Alle analyses
Infecties · Bloed
Difterie-antitoxine (antistoffen)
Antistoffen tegen het difterietoxine; laten zien hoe goed je door vaccinatie beschermd bent, niet of je difterie hebt.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Difterie-antitoxine (antistoffen): wat wordt er gemeten?
Difterie is een infectie met de bacterie Corynebacterium diphtheriae of een verwante soort, die een gif (toxine) kan maken dat keel, hart en zenuwen beschadigt. Vaccinatie leert het lichaam antistoffen tegen dit gif te maken, zogenoemde antitoxine. In Nederland zit de vaccinatie sinds 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma, als onderdeel van de DKTP-prik. De test meet de hoeveelheid antitoxine in het bloed in internationale eenheden per milliliter (IE/ml) en zegt daarmee iets over bescherming, niet over een infectie.
Wat kan het signaleren?
- De mate van bescherming tegen difterie na vaccinatie
- Onvoldoende bescherming, waarbij een extra vaccinatie zinvol kan zijn
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Difterie-antitoxine (antistoffen) te hoog
Een waarde van 0,1 IE/ml of hoger geldt volgens de LCI-richtlijn Difterie als volledig beschermend. Een hoge waarde past bij een vaccinatie die niet lang geleden is gegeven; na een herhalingsprik stijgt de hoeveelheid antitoxine sterk. Een hoge waarde is geen teken van ziekte en geeft geen klachten. In de loop van de jaren daalt de waarde weer geleidelijk.
Difterie-antitoxine (antistoffen) te laag
Een waarde onder 0,01 IE/ml geldt volgens de LCI-richtlijn als niet beschermend; tussen 0,01 en 0,1 IE/ml is er enige bescherming. Een lage waarde komt vooral voor als de laatste vaccinatie lang geleden is, bij ouderen die als kind minder vaccinaties kregen en bij mensen die niet of onvolledig zijn gevaccineerd, bijvoorbeeld omdat ze in een ander land zijn opgegroeid. Een lage waarde betekent niet dat je difterie hebt; het is een aanwijzing dat een herhalingsprik zinvol kan zijn, zeker vóór een reis naar een gebied waar difterie voorkomt.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een waarde onder de grens voor bescherming kan een herhalingsvaccinatie worden gegeven, via de huisarts, de GGD of een reisvaccinatiebureau; soms wordt de waarde enkele weken na de prik opnieuw gemeten. Bij een vermoeden van difterie zelf is ander onderzoek nodig; difterie is meldingsplichtig (groep B1).
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De LCI-richtlijn Difterie noemt grenswaarden voor bescherming: onder 0,01 IE/ml niet beschermend, vanaf 0,01 IE/ml enige bescherming en vanaf 0,1 IE/ml volledig beschermend. De test meet antistoffen in bloed en is volgens de richtlijn niet geschikt om een infectie met difterie aan te tonen; daarvoor is een kweek of PCR van keel of wond nodig. De uitslag is een momentopname en zegt het meest bij twijfel over de vaccinatiegeschiedenis.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden; vooral rond de grenswaarden kunnen uitslagen per methode verschillen.
- De test zegt niets over een infectie met difterie op dit moment.
- Na een bloedtransfusie of toediening van immunoglobulinen kunnen tijdelijk antistoffen van donoren worden meegemeten.
- Bij een verminderde afweer zegt de hoeveelheid antistoffen minder over de werkelijke bescherming.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
De uitslag zegt het meest bij twijfel over de eigen vaccinatiegeschiedenis, bijvoorbeeld bij mensen die in een ander land zijn opgegroeid of bij wie de laatste prik lang geleden is, vóór een reis naar een gebied waar difterie voorkomt, en bij werk met mensen uit zulke gebieden. Voor wie het Rijksvaccinatieprogramma volledig heeft gevolgd en geen bijzondere blootstelling heeft, verandert de uitslag weinig. De test is niet bedoeld om te beoordelen of klachten door difterie komen.
Hoe vaak komt het voor?
Difterie is in Nederland zeldzaam door de vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma. Tussen 2011 en 2021 werden 18 gevallen gemeld, 0 tot 4 per jaar, bijna allemaal een infectie van de huid. In 2022 waren er 7 en in 2023 14 gevallen, vooral bij mensen die kort daarvoor naar Nederland waren gekomen.
RIVM-LCI-richtlijn Difterie
Nadelen en risico's
- Een lage waarde kan ongerustheid geven, terwijl difterie in Nederland zeer zeldzaam is en een herhalingsprik eenvoudig is.
Laten testen
Difterie-antitoxine (antistoffen) laten testen
Difterie-antitoxine (antistoffen) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Infecties
- Andere schimmels (vaginale uitstrijk)
- Anti-HBs (hepatitis B-antistoffen, titer)
- Antistreptolysine titer (AST)
- Aspergillus fumigatus (vaginale uitstrijk)
- Aspergillus fumigatus IgG
- Aspergillus niger (vaginale uitstrijk)
- Aspergillus-antigeen (galactomannan)
- Babesia microti IgG
- Bartonella henselae IgG (kattenkrabziekte)
- Bartonella henselae IgM (kattenkrabziekte)
- Bifidobacterium species (vaginale uitstrijk)
- Borrelia IgG-antistoffen (lymeziekte)