Bloedafname
Whoop (Advanced Labs)
Uitgebreid onderzoek die direct integreert met je WHOOP wearable voor optimale prestaties en herstel.
€ 385,00
Alle analyses
Nier en zouten · Bloed
BUN/kreatinine-verhouding
Een berekende verhouding tussen ureumstikstof en kreatinine; voegt weinig toe aan de losse waarden.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
BUN/kreatinine-verhouding: wat wordt er gemeten?
De BUN/kreatinine-verhouding wordt niet gemeten maar berekend. Het laboratorium deelt de ureumstikstof (BUN, berekend uit ureum) door kreatinine, beide in Amerikaanse eenheden (mg/dl). Het idee is dat ureum en kreatinine allebei stijgen als de nieren minder goed werken, maar dat ureum veel sterker stijgt bij uitdroging, verminderde doorbloeding van de nieren of verhoogde eiwitafbraak. De verhouding geeft een hint welke van die situaties waarschijnlijker is.
Wat kan het signaleren?
- Aanwijzing voor uitdroging of verminderde doorbloeding van de nieren
- Aanwijzing voor verhoogde eiwitafbraak, bijvoorbeeld door eiwitrijke voeding of een bloeding in maag of darm
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
BUN/kreatinine-verhouding te hoog
Een hoge verhouding betekent dat ureum relatief meer verhoogd is dan kreatinine. Dat past meestal bij te weinig drinken, zware inspanning, een eiwitrijk eetpatroon of eiwitsupplementen. Ook verminderde doorbloeding van de nieren, bijvoorbeeld bij hartfalen, een bloeding in maag of darm en corticosteroïden kunnen de verhouding verhogen. Een hoge verhouding met een normaal kreatinine en een normale eGFR zegt weinig over de nieren zelf.
BUN/kreatinine-verhouding te laag
Een lage verhouding betekent dat ureum relatief laag is ten opzichte van kreatinine. Dat komt voor bij weinig eiwit in de voeding, bij veel drinken en bij veel spiermassa of creatinegebruik, waardoor kreatinine hoger is. Zelden past het bij ondervoeding of een ernstige leverziekte. Meestal heeft een lage verhouding geen betekenis.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende verhouding leidt op zichzelf meestal niet tot apart vervolg. De huisarts kijkt naar de losse waarden van ureum, kreatinine en eGFR en naar drinken, voeding en medicijnen. Zijn kreatinine of eGFR afwijkend, dan volgt het beleid van de NHG-Standaard Chronische nierschade.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De verhouding voegt weinig toe boven de losse waarden van ureum, kreatinine en eGFR. Voor de verhouding zijn geen afgesproken grenswaarden. Over de nierfunctie zeggen de eGFR en albumine in de urine meer; daarop is ook de NHG-Standaard Chronische nierschade gebaseerd. De verhouding wordt vooral in Amerikaanse laboratoria gerapporteerd, in Amerikaanse eenheden. Omdat zowel ureum als kreatinine door voeding, vocht en spiermassa worden beïnvloed, is een afwijkende verhouding bij iemand zonder klachten moeilijk te duiden.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Eiwitrijke voeding, te weinig drinken en zware inspanning verhogen de verhouding; veel spiermassa en creatinesupplementen verlagen die.
- De verhouding wordt berekend in Amerikaanse eenheden en is niet zomaar te vergelijken met Nederlandse uitslagen.
- Een normale verhouding sluit een verminderde nierfunctie niet uit, omdat ureum en kreatinine dan samen stijgen.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
De verhouding wordt vooral gerapporteerd in brede panels die de Amerikaanse werkwijze volgen. Bij mensen zonder klachten zegt een afwijkende verhouding weinig. Wie de nierfunctie wil laten beoordelen, heeft meer aan kreatinine, eGFR en eventueel albumine in de urine.
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over hoe vaak een afwijkende BUN/kreatinine-verhouding voorkomt, omdat er niet standaard op getest wordt. Een licht afwijkende verhouding door voeding, vocht of spiermassa komt bij gezonde mensen regelmatig voor.
NVKC, allesovertesten.nl; geen Nederlands registratiecijfer beschikbaar
Nadelen en risico's
- Een afwijkende verhouding bij een normale nierfunctie kan onnodig ongerust maken of tot onnodig vervolgonderzoek leiden.
Laten testen
BUN/kreatinine-verhouding laten testen
BUN/kreatinine-verhouding zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Nier en zouten
- Chloride
- CO2 (bicarbonaat)
- Cystatine C
- eGFR
- Fosfaat anorganisch
- Kalium
- Kreatinine
- Kreatinine (urine)
- Natrium
- Ureum
- Ureumstikstof (BUN)