Urine
Morfine
Morfine en metabolieten in urine; medicatiecontrole of gebruik.
€ 35,00
Alle analyses
Nier en zouten · Urine
Kreatinine (urine)
Kreatinine in urine is meestal geen doel op zich, maar een correctiewaarde waarmee andere urinebepalingen vergelijkbaar worden gemaakt.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Kreatinine (urine): wat wordt er gemeten?
De analyse meet hoeveel kreatinine er in de urine zit. Kreatinine is een afvalstof die in een vrij vast tempo uit de spieren vrijkomt en die de nieren uitscheiden. Omdat die productie per persoon redelijk constant is, laat het kreatininegehalte zien hoe geconcentreerd of hoe verdund een urineportie is. Daardoor kan een andere stof in dezelfde portie worden uitgedrukt per eenheid kreatinine, zodat de uitslag niet meer afhangt van hoeveel je hebt gedronken.
Wat kan het signaleren?
- Hoe geconcentreerd of verdund een urineportie is, als correctie voor andere bepalingen in dezelfde urine
- Of een 24-uursverzameling volledig is
- Samen met kreatinine in bloed: de kreatinineklaring, een maat voor de werking van de nieren
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Kreatinine (urine) te hoog
Een hoge waarde in een losse portie betekent meestal dat de urine geconcentreerd is, bijvoorbeeld omdat je weinig hebt gedronken of de ochtendurine hebt opgevangen. Mensen met veel spiermassa scheiden meer kreatinine uit dan mensen met weinig spiermassa; ook het eten van veel vlees kan de waarde verhogen. In een 24-uursverzameling past een hoge hoeveelheid bij veel spiermassa. Een hoge waarde op zichzelf is geen ziekteteken.
Kreatinine (urine) te laag
Een lage waarde in een losse portie betekent meestal verdunde urine, bijvoorbeeld na veel drinken. Bij weinig spiermassa, bijvoorbeeld bij ouderen, bij langdurige bedlegerigheid of na een amputatie, is de uitscheiding blijvend lager. In een 24-uursverzameling kan een lage hoeveelheid ook betekenen dat niet alle urine is opgevangen; de verzameling is dan niet bruikbaar. Een lage waarde op zichzelf is geen ziekteteken.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een afwijkende albumine-kreatinineratio herhaalt de huisarts de meting en bepaalt de eGFR in bloed. Een op zichzelf afwijkend urinekreatinine vraagt meestal alleen om aandacht voor de manier van verzamelen.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Kreatinine in urine heeft op zichzelf vrijwel geen diagnostische waarde; de betekenis zit in de combinatie. De NHG-Standaard Chronische nierschade gebruikt de verhouding tussen albumine en kreatinine in urine om nierschade op te sporen, en de NVKC beschrijft de kreatinineklaring als combinatie van urine- en bloedkreatinine. Als losse uitslag zegt het getal vooral iets over de verdunning van de urine en over spiermassa, niet over een aandoening.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- De waarde hangt sterk af van vochtinname; een losse portie is zonder correctie niet vergelijkbaar met een andere portie.
- Spiermassa, leeftijd, geslacht en het eten van vlees beïnvloeden de uitscheiding.
- Bij een 24-uursverzameling die niet volledig is, klopt zowel de kreatininewaarde als elke andere bepaling in die urine niet.
- Voor het schatten van de nierfunctie is de eGFR uit bloed geschikter; daarvoor is geen urineverzameling nodig.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol als onderdeel van een andere bepaling in dezelfde urine, bijvoorbeeld bij de albumine-kreatinineratio of bij het corrigeren van een mineraal- of stofuitscheiding. Als losse uitslag heeft kreatinine in urine voor iemand zonder klachten geen betekenis. Wie wil weten hoe de nieren werken, heeft meer aan de eGFR uit bloed.
Hoe vaak komt het voor?
Chronische nierschade komt vaak voor, vooral op hogere leeftijd en bij diabetes en hoge bloeddruk. Nierschade is te herkennen aan de eGFR uit bloed en de albumine-kreatinineratio in urine, niet aan kreatinine in urine alleen.
NHG-Standaard Chronische nierschade en NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn
Nadelen en risico's
- Een losse waarde kan ten onrechte worden gelezen als maat voor de nierfunctie, terwijl daarvoor de eGFR uit bloed nodig is.
Laten testen
Kreatinine (urine) laten testen
Kreatinine (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Nier en zouten
- BUN/kreatinine-verhouding
- Chloride
- CO2 (bicarbonaat)
- Cystatine C
- eGFR
- Fosfaat anorganisch
- Kalium
- Kreatinine
- Natrium
- Ureum
- Ureumstikstof (BUN)