Urine · 3 analyses
Microalbumine (albumine/kreatinine-ratio)
Meet albumine en kreatinine in urine en berekent de albumine/kreatinine-ratio. Voor mensen met diabetes, hoge bloeddruk of nierziekte in de familie.
€ 23,00
Alle analyses
Overige analyses · Urine
Albumine/kreatinine-ratio
Berekende verhouding van albumine en kreatinine in urine; de maat die de NHG gebruikt voor eiwitverlies bij nierschade.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Albumine/kreatinine-ratio: wat wordt er gemeten?
De albumine/kreatinine-ratio (ACR) is geen aparte meting maar een berekening. Het laboratorium meet albumine en kreatinine in dezelfde portie urine en deelt albumine door kreatinine. Omdat kreatinine in een vrij vast tempo wordt uitgescheiden, maakt die deling de uitslag grotendeels onafhankelijk van hoeveel je hebt gedronken. Zo is één portie urine bruikbaar in plaats van een verzameling van 24 uur. De uitslag staat in milligram albumine per millimol kreatinine (mg/mmol) of per gram kreatinine (mg/g).
Wat kan het signaleren?
- Verhoogd albumine in de urine (albuminurie) en de ernst daarvan volgens de NHG-Standaard Chronische nierschade
- Beginnende nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk, ook bij een normale eGFR
- Verhoogd risico op hart- en vaatziekten: albumine in de urine weegt mee in het cardiovasculair risico
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Albumine/kreatinine-ratio te hoog
De NHG-Standaard deelt de ratio in drie groepen in: onder de 3 mg/mmol is normaal, 3 tot 30 mg/mmol matig verhoogd en boven de 30 mg/mmol ernstig verhoogd (in mg/g ongeveer onder de 30, 30 tot 300 en boven de 300). Van chronische nierschade is sprake als de ratio bij herhaling, over een periode van minstens 3 maanden, verhoogd blijft. Een verhoogde ratio wijst meestal op schade aan de nierfilters door diabetes of hoge bloeddruk, soms op een nierziekte, en hoort bij een hoger risico op verdere achteruitgang en op hart- en vaatziekten. Een enkele verhoogde waarde kan ook tijdelijk zijn: na zware inspanning, bij koorts, een urineweginfectie, tijdens de menstruatie of bij een hoge bloedsuiker. Bij mensen met weinig spiermassa valt de ratio wat hoger uit, omdat ze minder kreatinine uitscheiden.
Albumine/kreatinine-ratio te laag
Een lage ratio is gunstig en past bij nieren die vrijwel geen albumine doorlaten; een te lage waarde bestaat niet als probleem. Bij mensen met veel spiermassa, zoals krachtsporters, valt de ratio wat lager uit omdat ze meer kreatinine uitscheiden. Een normale ratio sluit een verminderde filterfunctie van de nieren niet uit; daarvoor is de eGFR in bloed nodig.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verhoogde ratio sluit de huisarts een urineweginfectie uit, herhaalt de meting in ochtendurine en bepaalt de eGFR in bloed. Blijft de ratio na 3 maanden verhoogd, dan stelt de huisarts chronische nierschade vast, bepaalt het risicostadium en let extra op bloeddruk, glucose en cholesterol. Bij een ernstig verhoogde ratio, een snel dalende nierfunctie of albumine samen met bloed in de urine kan verwijzing naar een internist-nefroloog volgen.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Volgens de NHG-Standaard Chronische nierschade is de albumine/kreatinine-ratio samen met de eGFR de basis om nierschade vast te stellen en het risico in te delen. De ratio voegt daarmee iets toe boven de losse albumineconcentratie, die afhangt van hoe geconcentreerd de urine is. De FMS-richtlijn gebruikt dezelfde indeling in normaal, matig verhoogd en ernstig verhoogd. Omdat albumine in de urine van dag tot dag wisselt, wordt een verhoogde ratio altijd met een herhaalmeting bevestigd.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Zware inspanning, koorts, een urineweginfectie, menstruatie en een hoge bloedsuiker kunnen de ratio tijdelijk verhogen.
- Spiermassa beïnvloedt de uitscheiding van kreatinine: bij weinig spiermassa valt de ratio hoger uit, bij veel spiermassa lager.
- Ochtendurine geeft de best vergelijkbare uitslag; een portie later op de dag kan anders uitvallen.
- Chronische nierschade kan pas worden vastgesteld als de afwijking minstens 3 maanden bestaat; een enkele uitslag is geen diagnose.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol voor mensen met diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, nierziekte in de familie of een verminderde eGFR; bij diabetes en bekende nierschade wordt de ratio meestal jaarlijks gecontroleerd. De ratio zegt het meest samen met de eGFR in bloed. Bij gezonde volwassenen zonder risicofactoren is de kans op een verhoogde ratio klein en is een licht verhoogde waarde vaak tijdelijk.
Hoe vaak komt het voor?
Chronische nierschade komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, vaker op hogere leeftijd en bij diabetes en hoge bloeddruk. Verhoogd albumine in de urine is daarbij vaak het eerste teken. Bij ongeveer 5 op de 100 Nederlanders is chronische nierschade bekend bij de huisarts; veel mensen met nierschade weten het dus niet.
NHG-Standaard Chronische nierschade; NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn (2021)
Nadelen en risico's
- Een tijdelijk verhoogde waarde na inspanning of bij een infectie kan zonder herhaalmeting onterecht op nierschade lijken en onnodige zorgen geven.
Laten testen
Albumine/kreatinine-ratio laten testen
Albumine/kreatinine-ratio zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen- NHG-Standaard Chronische nierschade (M109)
- FMS Richtlijn Chronische nierschade: Bepaling van nierfunctie en albuminurie
- NVKC, allesovertesten.nl: Microalbumine
- Thuisarts.nl: Ik heb nierschade
- NIVEL (2021): Chronische nierschade in de huisartsenpraktijk, prevalentie en behandeling conform de NHG-standaarden