Bloedafname
Whoop (Advanced Labs)
Uitgebreid onderzoek die direct integreert met je WHOOP wearable voor optimale prestaties en herstel.
€ 385,00
Alle analyses
Nier en zouten · Bloed
CO2 (bicarbonaat)
De totale hoeveelheid koolzuur in het bloed, vooral bicarbonaat; een maat voor de zuur-basebalans.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 1 onderzoek
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
CO2 (bicarbonaat): wat wordt er gemeten?
Deze bepaling, ook totaal CO2 of alkalireserve genoemd, meet alle vormen van kooldioxide in het bloed. Het grootste deel daarvan is bicarbonaat (HCO3-), een base die zuren in het bloed neutraliseert. De longen ademen kooldioxide uit en de nieren houden bicarbonaat vast of scheiden het uit; zo blijft de zuurgraad van het bloed constant. Een afwijkende waarde laat zien dat het lichaam moeite heeft die balans te bewaren. De meting uit een ader is iets anders dan een bloedgasonderzoek uit een slagader, dat in het ziekenhuis wordt gedaan.
Wat kan het signaleren?
- Metabole acidose (het bloed is te zuur), onder andere bij een sterk verminderde nierfunctie
- Metabole alkalose (het bloed is te basisch), bijvoorbeeld bij langdurig overgeven of plaspillen
- Aanwijzing voor een ademhalingsprobleem dat de zuurgraad verandert
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
CO2 (bicarbonaat) te hoog
Een verhoogd CO2 betekent dat er relatief veel bicarbonaat in het bloed is. Dat komt vooral voor bij verlies van maagzuur door langdurig overgeven, bij plaspillen en bij een tekort aan kalium. Ook bij chronische longziekten waarbij iemand kooldioxide slecht uitademt, houden de nieren extra bicarbonaat vast. Zelden spelen bijnierhormonen een rol. Een licht verhoogde waarde bij iemand zonder klachten heeft meestal geen betekenis.
CO2 (bicarbonaat) te laag
Een verlaagd CO2 betekent dat er weinig bicarbonaat is, meestal omdat het lichaam het gebruikt om zuren te neutraliseren. Oorzaken zijn langdurige diarree, een sterk verminderde nierfunctie, ontregelde diabetes en snel ademen (hyperventilatie). Volgens de FMS-richtlijn ontstaat een metabole acidose door nierschade meestal pas bij een eGFR onder de 30. Ook een zware inspanning vlak voor de afname kan de waarde tijdelijk verlagen. Een licht verlaagde waarde bij iemand zonder klachten is vaak een gevolg van de afname of het transport van het monster.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een licht afwijkende waarde zonder klachten herhaalt de huisarts meestal de meting, samen met de andere zouten en de nierfunctie. Bij een duidelijk afwijkende waarde wordt de oorzaak gezocht, bijvoorbeeld in medicijnen, diarree, overgeven, diabetes of de nieren. Bij chronische nierschade met een verlaagd bicarbonaat overlegt de huisarts met de internist-nefroloog; bij klachten of een sterk afwijkende waarde volgt verwijzing naar het ziekenhuis voor bloedgasonderzoek.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Volgens de NVKC hangt de uitslag af van de meetmethode en verschillen de referentiewaarden per laboratorium. De waarde is gevoelig voor de verwerking van het monster: als het buisje lang onderweg is of niet goed gevuld is, ontsnapt kooldioxide en valt de uitslag vals laag uit. Een afwijkend CO2 zegt niet zelf wat de oorzaak is; daarvoor zijn de andere zouten, de nierfunctie en soms een bloedgasonderzoek nodig. Bij chronische nierschade gebruikt de FMS-richtlijn bicarbonaat om te bepalen of aanvulling nodig is; bij mensen zonder klachten zegt een losse waarde weinig.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Een lang transport, een niet goed gevuld buisje of een vingerprik kan een vals lage waarde geven doordat kooldioxide ontsnapt.
- Zware inspanning, snel ademen, overgeven en diarree verschuiven de waarde tijdelijk.
- Plaspillen, laxeermiddelen en natriumbicarbonaat (bijvoorbeeld als maagzuurmiddel) beïnvloeden de uitslag.
- De referentiewaarden verschillen per laboratorium en meetmethode.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij een ernstig verminderde nierfunctie, bij langdurig overgeven of diarree, bij ontregelde diabetes, bij kortademigheid of bij gebruik van medicijnen die de zuur-basebalans beïnvloeden, altijd samen met natrium, kalium en chloride. Bij gezonde volwassenen zonder klachten is een licht afwijkende uitslag in brede panels vaak een gevolg van de afname of het transport.
Hoe vaak komt het voor?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over hoe vaak een afwijkend CO2 of bicarbonaat voorkomt bij mensen zonder klachten. Een metabole acidose door nierschade komt vooral voor bij een ernstig verminderde nierfunctie, wat bij een klein deel van de mensen met chronische nierschade het geval is. Chronische nierschade zelf komt volgens de NHG-Standaard bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor.
FMS Richtlijn Chronische nierschade; NHG-Standaard Chronische nierschade; geen Nederlands registratiecijfer voor de losse bepaling
Nadelen en risico's
- Een vals lage waarde door het transport van het monster komt voor en kan onnodig ongerust maken of tot onnodig vervolgonderzoek leiden.
Laten testen
CO2 (bicarbonaat) laten testen
CO2 (bicarbonaat) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Nier en zouten
- BUN/kreatinine-verhouding
- Chloride
- Cystatine C
- eGFR
- Fosfaat anorganisch
- Kalium
- Kreatinine
- Kreatinine (urine)
- Natrium
- Ureum
- Ureumstikstof (BUN)