Nier en zouten · Bloed

eGFR

Een berekende schatting van de filtersnelheid van de nieren uit kreatinine, leeftijd en geslacht; de maat voor de nierfunctie.

In het kort

Gemeten in bloed
In 13 onderzoeken
Geen speciale voorbereiding

Uitleg

eGFR: wat wordt er gemeten?

De eGFR (geschatte glomerulaire filtratiesnelheid) is geen meting maar een berekening. Het laboratorium rekent met de CKD-EPI-formule het kreatinine in het bloed om naar het aantal milliliters bloed dat de nieren per minuut filteren, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht en voor een gemiddeld lichaamsoppervlak. Zo wordt een kreatininewaarde vergelijkbaar tussen een jonge man met veel spieren en een oudere vrouw met weinig spieren. Een eGFR van 90 of hoger past bij een normale nierfunctie; hoe lager het getal, hoe minder de nieren filteren. Volgens de NHG-Standaard is de eGFR samen met albumine in de urine de basis om nierschade vast te stellen en in te delen.

Wat kan het signaleren?

Verminderde nierfunctie en het stadium daarvan volgens de NHG-Standaard Chronische nierschade
Verhoogd risico op hart- en vaatziekten: een lagere eGFR weegt mee in het cardiovasculair risico
Noodzaak om de dosering aan te passen van medicijnen die via de nieren worden uitgescheiden

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

eGFR te hoog

Een hoge eGFR (90 of hoger) is normaal en betekent dat de nieren goed filteren. Een opvallend hoge waarde zegt weinig: boven de 90 is de formule onnauwkeurig en hangt de uitslag vooral af van weinig spiermassa, zwangerschap of een eiwitrijke maaltijd. Alleen bij diabetes kan een langdurig te hoge filtratie een vroeg teken van nierbelasting zijn; ook dan is vooral de albumine in de urine bepalend.

eGFR te laag

De NHG-Standaard deelt de eGFR in stadia in. Een waarde van 60 tot 89 is licht verminderd en bij mensen zonder eiwit in de urine of andere afwijkingen nog geen nierschade; op hogere leeftijd is dit gebruikelijk. Van chronische nierschade is sprake als de eGFR bij herhaling, over een periode van minstens 3 maanden, onder de 60 blijft, of als er te veel albumine in de urine zit. Een eGFR van 45 tot 59 is licht tot matig verminderd, 30 tot 44 matig tot ernstig verminderd, 15 tot 29 ernstig verminderd en onder de 15 spreekt men van nierfalen. Hoe lager de eGFR en hoe meer eiwit in de urine, hoe groter het risico op verdere achteruitgang en op hart- en vaatziekten. Bij mensen boven de 65 geeft een eGFR tussen 45 en 60 zonder eiwit in de urine volgens de NHG maar een licht verhoogd risico. Een enkele lage waarde kan ook tijdelijk zijn: door uitdroging, ziekte, zware inspanning, creatinesupplementen of medicijnen die kreatinine verhogen. Klachten ontstaan pas bij een ernstig verminderde nierfunctie.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een eerste eGFR onder de 60 herhaalt de huisarts de bepaling binnen 3 maanden, bij een onverwacht sterk verlaagde waarde binnen enkele dagen tot een week, en laat de albumine-kreatinineratio in de urine bepalen. Is de afwijking na 3 maanden nog aanwezig, dan stelt de huisarts chronische nierschade vast, bepaalt het risicostadium en start controle van bloeddruk, glucose en cholesterol. Bij een eGFR onder de 30, veel eiwit in de urine of een snelle achteruitgang volgt verwijzing naar de internist-nefroloog.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

De eGFR is een schatting met een foutmarge van ruwweg 10 tot 20 procent, en de formule gaat uit van een gemiddelde spiermassa. Bij mensen met veel spieren (krachtsporters) onderschat de eGFR de nierfunctie, bij mensen met weinig spieren overschat hij die. Volgens de NHG-Standaard en de FMS-richtlijn wordt een afwijkende eGFR altijd bevestigd met een herhaalmeting en aangevuld met een urinetest op albumine; bij twijfel kan het laboratorium de nierfunctie ook schatten op basis van cystatine C, dat niet van spiermassa afhangt.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Veel of weinig spiermassa, creatinesupplementen, amputatie, ondervoeding en zwangerschap maken de schatting onbetrouwbaar; de formule geldt niet voor kinderen.
Uitdroging, zware inspanning, een vleesmaaltijd en medicijnen zoals trimethoprim, cimetidine en NSAID's verlagen de eGFR tijdelijk.
De eGFR zegt niets over eiwitverlies via de nieren; daarvoor is een urinetest (albumine-kreatinineratio) nodig, ook bij een normale eGFR.
Chronische nierschade kan pas worden vastgesteld als de afwijking minstens 3 maanden bestaat; een enkele uitslag is geen diagnose.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, nierziekte in de familie en bij medicijnen die via de nieren worden uitgescheiden of de nieren belasten; ook bij krachtsporters en creatinegebruikers, met de kanttekening dat de schatting daar minder betrouwbaar is. Bij gezonde volwassenen zonder risicofactoren is de kans op een verminderde nierfunctie klein, zeker onder de 50 jaar; een licht verlaagde waarde is dan vaak tijdelijk of past bij de leeftijd. De eGFR is bij hen vooral nuttig als de waarde om een andere reden bekend moet zijn, zoals bij een medicijnvoorschrift.

Hoe vaak komt het voor?

Chronische nierschade komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor. Onder de 50 jaar is dat zeldzaam; boven de 65 heeft naar schatting meer dan 1 op de 5 mensen een eGFR onder de 60. Bij ongeveer 5 op de 100 Nederlanders is chronische nierschade bekend bij de huisarts; het grootste deel van de mensen met een verminderde nierfunctie weet het dus niet.

NHG-Standaard Chronische nierschade; NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn (2021)

Nadelen en risico's

Bij krachtsporters en creatinegebruikers valt de eGFR structureel te laag uit; dat kan ten onrechte op nierschade lijken.
Een licht verlaagde eGFR op hogere leeftijd past vaak bij de leeftijd; het label nierschade kan dan onnodig ongerust maken.

Laten testen

eGFR laten testen

eGFR zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Vingerprik
Creatinine
Meet je nierfunctie thuis met creatinine vingerprik inclusief eGFR en CKD-EPI berekening.
€ 17,00
Bloedafname
Creatinine
Meet je nierfunctie met creatinine inclusief eGFR en CKD-EPI berekening.
€ 17,00
Bloedafname
Hormonen Man
Testosteron totaal, vrij testosteron, SHBG, kreatinine en eGFR. Voor mannen met hypogonadisme, laag libido of bij krachttraining.
€ 125,00
Bloedafname
Duursport
Volledig bloedbeeld, ijzerstatus (ferritine, transferrine), nierfunctie, leverfunctie, testosteron en hs-CRP. Voor atleten en duursporters.
€ 203,00
Bloedafname
Algemeen Bloedonderzoek (Basis)
Hemoglobine, MCV, TSH, fT4, eGFR, kreatinine, ALAT, ASAT, natrium en kalium. Algemene gezondheidscheck van nier, lever en schildklier.
€ 125,00
Bloedafname
Algemeen Bloedonderzoek (Uitgebreid)
Uitgebreid bloedonderzoek naar bloedbeeld, schildklier, nier- en leverfunctie, glucose, ontstekingswaarden en cholesterol.
€ 215,00
Bloedafname
Hart Compleet
Lipidenprofiel, nierfunctie, glucose, HbA1c en NT-proBNP hartmarker. Uitgebreide cardiovasculaire gezondheidscheck.
€ 105,00
Bloedafname
Cardio Profiel Uitgebreid
Complete lipiden, Lipoproteïne(a), Apolipoproteïne B/A1, nierfunctie en bloedsuiker. Geavanceerde cardiovasculaire risicoanalyse.
€ 165,00
Bloedafname
Nierfunctie
Kreatinine, eGFR, natrium en kalium. Controleert niergezondheid en elektrolytenbalans bij diabetes, hoge bloeddruk of medicijngebruik.
€ 75,00

Hoe betrouwbaar is de test?

eGFR

eGFR: wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

eGFR te hoog

eGFR te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

eGFR laten testen

Creatinine

Creatinine

Hormonen Man

Duursport

Algemeen Bloedonderzoek (Basis)

Algemeen Bloedonderzoek (Uitgebreid)

Hart Compleet

Cardio Profiel Uitgebreid

Nierfunctie

Bronnen

Andere analyses: Nier en zouten

eGFR

eGFR: wat wordt er gemeten?

Wat kan het signaleren?

Wat betekent de uitslag?

eGFR te hoog

eGFR te laag

Bij een afwijkende uitslag

Hoe betrouwbaar is de test?

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Hoe vaak komt het voor?

Nadelen en risico's

eGFR laten testen

Creatinine

Creatinine

Hormonen Man

Duursport

Algemeen Bloedonderzoek (Basis)

Algemeen Bloedonderzoek (Uitgebreid)

Hart Compleet

Cardio Profiel Uitgebreid

Nierfunctie

Bronnen

Andere analyses: Nier en zouten