Urine
Urinescreening
Laboratoriumscreening van tien urineparameters, waaronder eiwit, glucose, bloedcellen, nitriet, pH en soortelijk gewicht. Je neemt het urinemonster thuis af.
€ 35,00
Alle analyses
Urineonderzoek · Urine
Bilirubine
Galkleurstof in de urine; normaal niet aantoonbaar, positief kan wijzen op een probleem van de lever of de galwegen.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Bilirubine: wat wordt er gemeten?
Bilirubine is een gele afbraakstof van rode bloedcellen. De lever koppelt het aan een suikergroep (geconjugeerd of direct bilirubine) en scheidt het uit via de gal. Alleen dit gekoppelde bilirubine kan via de nieren in de urine komen, en dat gebeurt pas als het in het bloed verhoogd is. Bij gezonde mensen is bilirubine in de urine niet aantoonbaar.
Wat kan het signaleren?
- Een ontsteking of beschadiging van de lever, bijvoorbeeld door een virus, alcohol of medicijnen
- Een belemmerde galafvoer, bijvoorbeeld door galstenen
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Positieve uitslag
Bilirubine in de urine past bij een verhoogd gekoppeld bilirubine in het bloed. Dat komt meestal door een leverontsteking (hepatitis), leverschade door alcohol of medicijnen, of een afsluiting van de galwegen door galstenen. De urine is dan vaak donker, als cola of sterke thee, soms met gele ogen of huid, jeuk en lichte ontlasting. Zelden: een vernauwing van de galwegen door een gezwel. Sommige medicijnen die de urine kleuren geven een vals positieve uitslag.
Negatieve uitslag
Een negatieve uitslag is normaal. Een verhoogd bilirubine door het syndroom van Gilbert of door afbraak van rode bloedcellen geeft geen bilirubine in de urine, omdat dat bilirubine nog niet gekoppeld is. Licht en lang staan breken bilirubine af en vitamine C onderdrukt de reactie; een negatieve stick sluit een leverprobleem dus niet uit. Bloedonderzoek is voor de lever veel gevoeliger.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag volgt bloedonderzoek naar bilirubine en leverwaarden (ALAT, alkalische fosfatase, gamma-GT). Afhankelijk daarvan volgt onderzoek naar virushepatitis of een echo van lever en galwegen.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Een urinestick is een snelle screening en geen diagnose. Volgens de NHG-Standaard Urineweginfecties is de stick een eerste stap bij klachten die passen bij een blaasontsteking; bij twijfel volgt een kweek of sedimentonderzoek. Voor het opsporen van nierschade is de stick minder gevoelig dan de albumine-kreatinineratio in urine en de eGFR in bloed; daarop is de NHG-Standaard Chronische nierschade gebaseerd. Bij mensen zonder klachten zijn de meeste afwijkende stickuitslagen tijdelijk of onschuldig; één afwijkende uitslag zegt daarom weinig.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Afname: gebruik bij voorkeur de eerste ochtendurine of urine die minstens 4 uur in de blaas heeft gezeten, en vang na wassen het middelste deel van de plas op (midstream), zodat er geen afscheiding of huidbacteriën in komen.
- Menstruatie, en de dagen ervoor en erna, geeft vaak een positieve uitslag op bloed en soms op leukocyten en eiwit; verzamel dan liever op een ander moment.
- Vitamine C (supplementen of veel vruchtensap) kan de reactie op bloed, glucose, nitriet en bilirubine onderdrukken en een vals negatieve uitslag geven.
- Zware inspanning, koorts en uitdroging in de dag voor de afname kunnen tijdelijk eiwit, bloed of ketonen geven. Urine die lang heeft gestaan of warm is geworden geeft minder betrouwbare uitslagen, vooral voor nitriet, bilirubine, urobilinogeen en pH.
Voorbereiding
- Gebruik liefst de eerste ochtendurine, of urine die minstens 4 uur in je blaas heeft gezeten.
- Vang het middelste deel van de plas op.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij klachten die kunnen passen bij een blaasontsteking, zoals vaak en pijnlijk plassen, of als eenvoudige aanvulling op bloedonderzoek naar nieren, suiker of lever. Voor het opsporen van nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk zegt de albumine-kreatinineratio in urine meer dan de stick. Bij mensen zonder klachten en zonder risicofactoren is de kans op een onschuldige afwijking groter dan de kans op een echte aandoening.
Hoe vaak komt het voor?
Blaasontsteking is een van de meest voorkomende infecties bij vrouwen; bij mannen komt het veel minder vaak voor. Chronische nierschade komt bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, meestal zonder klachten. Bij mensen zonder klachten wordt bij een deel een afwijking op de stick gevonden, meestal zonder ernstige oorzaak.
NHG-Standaard Urineweginfecties; NHG-Standaard Chronische nierschade
Laten testen
Bilirubine laten testen
Bilirubine zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Urineonderzoek
- Eiwit
- Erytrocyten en vrij hemoglobine
- Glucose
- Ketonen
- Leukocyten
- Nitriet
- pH
- Soortelijk gewicht
- Urobilinogeen