Urine
Urinescreening
Laboratoriumscreening van tien urineparameters, waaronder eiwit, glucose, bloedcellen, nitriet, pH en soortelijk gewicht. Je neemt het urinemonster thuis af.
€ 35,00
Alle analyses
Urineonderzoek · Urine
pH
De zuurgraad van de urine; hangt vooral af van voeding en zegt weinig over de zuurgraad van het lichaam.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
pH: wat wordt er gemeten?
De pH geeft aan hoe zuur of basisch de urine is. De nieren houden de zuurgraad van het bloed binnen nauwe grenzen door zuren of basen met de urine uit te scheiden; daardoor schommelt de pH van de urine veel meer dan die van het bloed. Een urine-pH weerspiegelt vooral wat je de afgelopen uren hebt gegeten en gedronken.
Wat kan het signaleren?
- Invloed van voeding: veel vlees maakt de urine zuurder, veel groente en fruit basischer
- Een urineweginfectie met bacteriën die de urine basisch maken, zoals Proteus
- Een aanwijzing bij het zoeken naar de oorzaak van nierstenen
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
pH te hoog
Een hoge (basische) pH komt meestal door een plantaardig eetpatroon met veel groente en fruit, door afname kort na een maaltijd, of doordat de urine lang heeft gestaan. Het kan ook passen bij een urineweginfectie met bacteriën die ureum afbreken, zoals Proteus; daarbij kunnen bepaalde nierstenen ontstaan. Zelden: een aandoening waarbij de nieren zuur niet goed uitscheiden (renale tubulaire acidose).
pH te laag
Een lage (zure) pH komt meestal door veel vlees, vis of eiwit in de voeding, vasten, zware inspanning of uitdroging. Ook bij diabetes met ketonen en bij jicht komt zure urine voor; zure urine vergroot de kans op urinezuurstenen. Een zure urine betekent niet dat het lichaam 'verzuurd' is: de zuurgraad van het bloed wordt veel strakker geregeld.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende pH op zichzelf leidt meestal niet tot vervolgonderzoek. De huisarts kijkt naar de combinatie met andere uitslagen, zoals nitriet en leukocyten bij een vermoeden van infectie. Bij terugkerende nierstenen kan de pH meewegen in het onderzoek naar de oorzaak.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Een urinestick is een snelle screening en geen diagnose. Volgens de NHG-Standaard Urineweginfecties is de stick een eerste stap bij klachten die passen bij een blaasontsteking; bij twijfel volgt een kweek of sedimentonderzoek. Voor het opsporen van nierschade is de stick minder gevoelig dan de albumine-kreatinineratio in urine en de eGFR in bloed; daarop is de NHG-Standaard Chronische nierschade gebaseerd. Bij mensen zonder klachten zijn de meeste afwijkende stickuitslagen tijdelijk of onschuldig; één afwijkende uitslag zegt daarom weinig.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Afname: gebruik bij voorkeur de eerste ochtendurine of urine die minstens 4 uur in de blaas heeft gezeten, en vang na wassen het middelste deel van de plas op (midstream), zodat er geen afscheiding of huidbacteriën in komen.
- Menstruatie, en de dagen ervoor en erna, geeft vaak een positieve uitslag op bloed en soms op leukocyten en eiwit; verzamel dan liever op een ander moment.
- Vitamine C (supplementen of veel vruchtensap) kan de reactie op bloed, glucose, nitriet en bilirubine onderdrukken en een vals negatieve uitslag geven.
- Zware inspanning, koorts en uitdroging in de dag voor de afname kunnen tijdelijk eiwit, bloed of ketonen geven. Urine die lang heeft gestaan of warm is geworden geeft minder betrouwbare uitslagen, vooral voor nitriet, bilirubine, urobilinogeen en pH.
Voorbereiding
- Gebruik liefst de eerste ochtendurine, of urine die minstens 4 uur in je blaas heeft gezeten.
- Vang het middelste deel van de plas op.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij klachten die kunnen passen bij een blaasontsteking, zoals vaak en pijnlijk plassen, of als eenvoudige aanvulling op bloedonderzoek naar nieren, suiker of lever. Voor het opsporen van nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk zegt de albumine-kreatinineratio in urine meer dan de stick. Bij mensen zonder klachten en zonder risicofactoren is de kans op een onschuldige afwijking groter dan de kans op een echte aandoening.
Hoe vaak komt het voor?
Blaasontsteking is een van de meest voorkomende infecties bij vrouwen; bij mannen komt het veel minder vaak voor. Chronische nierschade komt bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, meestal zonder klachten. Bij mensen zonder klachten wordt bij een deel een afwijking op de stick gevonden, meestal zonder ernstige oorzaak.
NHG-Standaard Urineweginfecties; NHG-Standaard Chronische nierschade
Laten testen
pH laten testen
pH zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Urineonderzoek
- Bilirubine
- Eiwit
- Erytrocyten en vrij hemoglobine
- Glucose
- Ketonen
- Leukocyten
- Nitriet
- Soortelijk gewicht
- Urobilinogeen