Urine
Urinescreening
Laboratoriumscreening van tien urineparameters, waaronder eiwit, glucose, bloedcellen, nitriet, pH en soortelijk gewicht. Je neemt het urinemonster thuis af.
€ 35,00
Alle analyses
Urineonderzoek · Urine
Soortelijk gewicht
Hoe geconcentreerd de urine is; zegt vooral iets over hoeveel je hebt gedronken.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Soortelijk gewicht: wat wordt er gemeten?
Het soortelijk gewicht geeft aan hoeveel opgeloste stoffen in de urine zitten, vergeleken met water. Gezonde nieren maken geconcentreerde urine als je weinig drinkt en verdunde urine als je veel drinkt. Het vakje op de stick meet de hoeveelheid zouten (ionsterkte), niet glucose of eiwit; daardoor kan de uitslag afwijken van een meting met een ander apparaat in het laboratorium. De waarde helpt ook om de andere stickuitslagen te duiden: in verdunde urine worden stoffen makkelijker gemist.
Wat kan het signaleren?
- Hoeveel vocht je hebt gedronken of verloren, bijvoorbeeld bij uitdroging
- Of de nieren urine kunnen concentreren
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Soortelijk gewicht te hoog
Een hoog soortelijk gewicht betekent geconcentreerde urine. Dat is normaal in de eerste ochtendurine en komt verder meestal door weinig drinken, veel zweten, koorts, diarree of braken. In geconcentreerde urine zijn andere onderdelen, zoals eiwit, sneller licht positief.
Soortelijk gewicht te laag
Een laag soortelijk gewicht betekent verdunde urine. Dat komt meestal door veel drinken, alcohol, koffie of plaspillen. Blijft de urine ook na een nacht zonder drinken verdund, samen met veel dorst en veel plassen, dan kan dat passen bij een nierprobleem of zelden bij een hormoonstoornis waarbij het lichaam water niet goed vasthoudt (diabetes insipidus). In verdunde urine kunnen andere onderdelen vals negatief zijn.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkend soortelijk gewicht op zichzelf leidt meestal niet tot vervolgonderzoek; het helpt vooral om de andere uitslagen te duiden. Bij een blijvend laag soortelijk gewicht met veel dorst en veel plassen kijkt de huisarts naar bloedsuiker, nierfunctie en zouten in het bloed.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Een urinestick is een snelle screening en geen diagnose. Volgens de NHG-Standaard Urineweginfecties is de stick een eerste stap bij klachten die passen bij een blaasontsteking; bij twijfel volgt een kweek of sedimentonderzoek. Voor het opsporen van nierschade is de stick minder gevoelig dan de albumine-kreatinineratio in urine en de eGFR in bloed; daarop is de NHG-Standaard Chronische nierschade gebaseerd. Bij mensen zonder klachten zijn de meeste afwijkende stickuitslagen tijdelijk of onschuldig; één afwijkende uitslag zegt daarom weinig.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Afname: gebruik bij voorkeur de eerste ochtendurine of urine die minstens 4 uur in de blaas heeft gezeten, en vang na wassen het middelste deel van de plas op (midstream), zodat er geen afscheiding of huidbacteriën in komen.
- Menstruatie, en de dagen ervoor en erna, geeft vaak een positieve uitslag op bloed en soms op leukocyten en eiwit; verzamel dan liever op een ander moment.
- Vitamine C (supplementen of veel vruchtensap) kan de reactie op bloed, glucose, nitriet en bilirubine onderdrukken en een vals negatieve uitslag geven.
- Zware inspanning, koorts en uitdroging in de dag voor de afname kunnen tijdelijk eiwit, bloed of ketonen geven. Urine die lang heeft gestaan of warm is geworden geeft minder betrouwbare uitslagen, vooral voor nitriet, bilirubine, urobilinogeen en pH.
Voorbereiding
- Gebruik liefst de eerste ochtendurine, of urine die minstens 4 uur in je blaas heeft gezeten.
- Vang het middelste deel van de plas op.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij klachten die kunnen passen bij een blaasontsteking, zoals vaak en pijnlijk plassen, of als eenvoudige aanvulling op bloedonderzoek naar nieren, suiker of lever. Voor het opsporen van nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk zegt de albumine-kreatinineratio in urine meer dan de stick. Bij mensen zonder klachten en zonder risicofactoren is de kans op een onschuldige afwijking groter dan de kans op een echte aandoening.
Hoe vaak komt het voor?
Blaasontsteking is een van de meest voorkomende infecties bij vrouwen; bij mannen komt het veel minder vaak voor. Chronische nierschade komt bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, meestal zonder klachten. Bij mensen zonder klachten wordt bij een deel een afwijking op de stick gevonden, meestal zonder ernstige oorzaak.
NHG-Standaard Urineweginfecties; NHG-Standaard Chronische nierschade
Laten testen
Soortelijk gewicht laten testen
Soortelijk gewicht zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg