Urine
Urinescreening
Laboratoriumscreening van tien urineparameters, waaronder eiwit, glucose, bloedcellen, nitriet, pH en soortelijk gewicht. Je neemt het urinemonster thuis af.
€ 35,00
Alle analyses
Urineonderzoek · Urine
Ketonen
Ketonen in de urine; ontstaan als het lichaam vet verbrandt in plaats van suiker, bijvoorbeeld bij vasten of ontregelde diabetes.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Ketonen: wat wordt er gemeten?
Ketonen zijn afbraakproducten van vet. Het lichaam maakt ze als er te weinig glucose (suiker) als brandstof beschikbaar is, of als het die niet kan gebruiken door een tekort aan insuline. Het vakje op de stick reageert vooral op acetoacetaat, een van de drie ketonen; bèta-hydroxyboterzuur, dat bij ontregelde diabetes het meest wordt gemaakt, ziet de stick niet.
Wat kan het signaleren?
- Vasten, een koolhydraatarm of ketogeen dieet, of lang braken
- Een ontregelde diabetes met kans op ketoacidose (verzuring van het bloed door ketonen)
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Positieve uitslag
Ketonen in de urine komen meestal door vasten, een koolhydraatarm of ketogeen dieet, lang niet eten door ziekte of braken, of langdurige zware inspanning; ook in de zwangerschap komen ze vaker voor. Dat is dan een normale reactie van het lichaam. Bij diabetes, vooral type 1, of bij gebruik van een SGLT2-remmer kunnen ketonen wijzen op een ernstig tekort aan insuline. Samen met misselijkheid, braken, buikpijn, veel dorst, snel ademen of sufheid kan dat passen bij ketoacidose; dat is een spoedsituatie.
Negatieve uitslag
Een negatieve uitslag is normaal. Omdat de stick bèta-hydroxyboterzuur niet ziet, kan hij bij beginnende ketoacidose nog negatief zijn; bij diabetes en ziekte worden ketonen daarom liever in bloed gemeten.
Bij een afwijkende uitslag
Bij ketonen zonder diabetes en met een duidelijke oorzaak, zoals vasten of een koolhydraatarm dieet, is meestal geen vervolg nodig. Bij ketonen samen met glucose in de urine of klachten van een hoge bloedsuiker volgt snel bloedonderzoek naar glucose, en bij ziekteverschijnselen beoordeelt een arts dezelfde dag of er sprake is van ketoacidose.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Een urinestick is een snelle screening en geen diagnose. Volgens de NHG-Standaard Urineweginfecties is de stick een eerste stap bij klachten die passen bij een blaasontsteking; bij twijfel volgt een kweek of sedimentonderzoek. Voor het opsporen van nierschade is de stick minder gevoelig dan de albumine-kreatinineratio in urine en de eGFR in bloed; daarop is de NHG-Standaard Chronische nierschade gebaseerd. Bij mensen zonder klachten zijn de meeste afwijkende stickuitslagen tijdelijk of onschuldig; één afwijkende uitslag zegt daarom weinig.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Afname: gebruik bij voorkeur de eerste ochtendurine of urine die minstens 4 uur in de blaas heeft gezeten, en vang na wassen het middelste deel van de plas op (midstream), zodat er geen afscheiding of huidbacteriën in komen.
- Menstruatie, en de dagen ervoor en erna, geeft vaak een positieve uitslag op bloed en soms op leukocyten en eiwit; verzamel dan liever op een ander moment.
- Vitamine C (supplementen of veel vruchtensap) kan de reactie op bloed, glucose, nitriet en bilirubine onderdrukken en een vals negatieve uitslag geven.
- Zware inspanning, koorts en uitdroging in de dag voor de afname kunnen tijdelijk eiwit, bloed of ketonen geven. Urine die lang heeft gestaan of warm is geworden geeft minder betrouwbare uitslagen, vooral voor nitriet, bilirubine, urobilinogeen en pH.
Voorbereiding
- Gebruik liefst de eerste ochtendurine, of urine die minstens 4 uur in je blaas heeft gezeten.
- Vang het middelste deel van de plas op.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol bij klachten die kunnen passen bij een blaasontsteking, zoals vaak en pijnlijk plassen, of als eenvoudige aanvulling op bloedonderzoek naar nieren, suiker of lever. Voor het opsporen van nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk zegt de albumine-kreatinineratio in urine meer dan de stick. Bij mensen zonder klachten en zonder risicofactoren is de kans op een onschuldige afwijking groter dan de kans op een echte aandoening.
Hoe vaak komt het voor?
Blaasontsteking is een van de meest voorkomende infecties bij vrouwen; bij mannen komt het veel minder vaak voor. Chronische nierschade komt bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, meestal zonder klachten. Bij mensen zonder klachten wordt bij een deel een afwijking op de stick gevonden, meestal zonder ernstige oorzaak.
NHG-Standaard Urineweginfecties; NHG-Standaard Chronische nierschade
Laten testen
Ketonen laten testen
Ketonen zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Urineonderzoek
- Bilirubine
- Eiwit
- Erytrocyten en vrij hemoglobine
- Glucose
- Leukocyten
- Nitriet
- pH
- Soortelijk gewicht
- Urobilinogeen