Uitleg

Ureaplasma urealyticum PCR (urine): wat wordt er gemeten?

Ureaplasma urealyticum is een kleine bacterie zonder celwand die bij veel gezonde mensen in de geslachtsorganen voorkomt zonder klachten te geven (dragerschap). De bacterie wordt bij volwassenen meestal via seks overgedragen, maar wordt niet tot de soa's gerekend. Bij een klein deel van de mannen met een plasbuisontsteking kan een grote hoeveelheid van deze bacterie mogelijk een rol spelen. De PCR zoekt naar erfelijk materiaal van de bacterie in de eerste portie urine en zegt niet of de bacterie klachten geeft.

Wat kan het signaleren?

Aanwezigheid van Ureaplasma urealyticum in de plasbuis; meestal gaat het om dragerschap zonder klachten

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat de bacterie aanwezig is. Dat komt vaak voor bij mensen zonder klachten en betekent meestal geen ziekte. Volgens een standpunt van de Europese soa-richtlijnredactie (IUSTI, 2018) is Ureaplasma urealyticum bij mannen met een plasbuisontsteking in 40 tot 80 procent van de gevallen alleen een meeliftende drager en niet de oorzaak; bij vrouwen is er geen goed bewijs dat de bacterie ontstekingen of onvruchtbaarheid veroorzaakt. Behandeling van een positieve uitslag zonder klachten is volgens dit standpunt niet nodig; de bacterie is ook moeilijk blijvend weg te krijgen.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat de bacterie niet is gevonden. Omdat Ureaplasma urealyticum ook bij gezonde mensen voorkomt en geen bewezen ziekteverwekker is, heeft een negatieve uitslag weinig betekenis voor je gezondheid. Klachten van de plasbuis worden met deze uitslag niet verklaard of uitgesloten; daarvoor zijn tests op onder meer chlamydia, gonorroe en Mycoplasma genitalium bedoeld.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag zonder klachten is volgens de Europese aanbeveling geen behandeling of controle nodig. Bij klachten zoekt de huisarts eerst naar andere oorzaken, zoals chlamydia, gonorroe, Mycoplasma genitalium of trichomonas; alleen bij mannen met een plasbuisontsteking en een grote hoeveelheid Ureaplasma urealyticum kan behandeling worden overwogen, al is het bewijs daarvoor zwak. Ureaplasma is niet meldingsplichtig.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

De PCR toont de bacterie betrouwbaar aan, maar een positieve uitslag maakt geen onderscheid tussen dragerschap en een infectie die klachten geeft. Ureaplasma urealyticum is geen bewezen ziekteverwekker: het bewijs dat deze bacterie een plasbuisontsteking of andere klachten veroorzaakt, is onvoldoende. Daardoor zegt een positieve uitslag weinig, zowel bij mensen zonder klachten als bij de meeste mensen met klachten.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Een positieve uitslag zegt niet of de bacterie klachten veroorzaakt; ook veel mensen zonder klachten dragen de bacterie.
De Europese aanbeveling noemt alleen een grote hoeveelheid bacteriën bij mannen met een plasbuisontsteking mogelijk van betekenis; deze uitslag is positief of negatief en zegt niets over de hoeveelheid.
Behandeling met antibiotica haalt de bacterie vaak niet blijvend weg, en verdwijnen van de bacterie hangt niet sterk samen met verdwijnen van klachten.
Als je korter dan 1 uur vóór de afname hebt geplast, of meer dan het eerste deel van de straal opvangt, is het monster verdund en kan de test een infectie missen.

Voorbereiding

Vang de urine op als je minstens 1 uur niet hebt geplast.
Vang alleen het eerste deel van de plas op, niet het middelste deel.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

De uitslag verklaart klachten meestal niet, omdat de bacterie ook bij veel gezonde mensen voorkomt. Klachten van de plasbuis passen vaker bij chlamydia of gonorroe, en bij klachten die langer dan 4 weken aanhouden bij Mycoplasma genitalium of soms trichomonas. Voor vragen over zwangerschap of vruchtbaarheid is dit onderzoek niet geschikt.

Hoe vaak komt het voor?

Hoe vaak Ureaplasma urealyticum in Nederland voorkomt, is niet bekend, omdat er niet standaard op wordt getest. In internationaal onderzoek met PCR werd de bacterie gevonden bij naar schatting 5 tot 15 procent van de mannen van 16 tot 44 jaar en bij 5 tot 20 procent van de seksueel actieve vrouwen die niet zwanger waren. Dragerschap komt vaker voor op jongere leeftijd en na een nieuwe sekspartner.

Horner e.a., European STI Guidelines Editorial Board (IUSTI), 2018

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag kan leiden tot onnodige behandeling met antibiotica, met kans op bijwerkingen en op resistentie bij deze bacterie en bij andere bacteriën, waaronder verwekkers van echte soa's.
Een positieve uitslag kan ten onrechte het idee geven dat je een soa hebt, met ongerustheid of spanningen in een relatie als gevolg.

Laten testen