Bloedafname
Syfilis
Serologie voor syfilis; screening en bevestiging.
€ 32,00
Alle analyses
Soa · Bloed
TPHA (syfilis)
Test op antistoffen tegen de syfilisbacterie; positief bij een actieve syfilis en ook na een eerder behandelde syfilis.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 6 onderzoeken
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
TPHA (syfilis): wat wordt er gemeten?
TPHA (Treponema pallidum-hemagglutinatietest) toont antistoffen aan die specifiek gericht zijn tegen Treponema pallidum, de bacterie die syfilis veroorzaakt. Het is een zogenoemde treponemale test. Deze antistoffen blijven meestal levenslang aantoonbaar, ook na een goede behandeling. De TPHA zegt daarom of je ooit syfilis hebt gehad, maar niet of de infectie nu actief is. Bij een positieve uitslag geeft het laboratorium ook de TPHA-titer: een maat voor de hoeveelheid antistoffen. Ook die titer zegt niet betrouwbaar of de infectie actief is; daarvoor is een andere test nodig, de RPR.
Wat kan het signaleren?
- Syfilis in de eerste of tweede fase, vanaf enkele weken na besmetting
- Latente syfilis: een infectie zonder klachten die jaren kan bestaan
- Een eerder doorgemaakte en behandelde syfilis
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Positieve uitslag
Een positieve TPHA betekent dat er antistoffen tegen de syfilisbacterie zijn gevonden. Dat past bij een actieve syfilis, maar ook bij een syfilis die al eerder is behandeld, omdat de antistoffen meestal niet verdwijnen. De TPHA-titer die bij de uitslag staat, kan ook na een geslaagde behandeling hoog blijven en zegt daarom niet of je nu een actieve infectie hebt. Volgens de LCI-richtlijn volgt een bevestigingstest (IgG-westernblot) en een RPR-test om te bepalen of de infectie actief is. Soms reageert de test op antistoffen tegen verwante bacteriën die in tropische gebieden huidinfecties geven (zoals framboesia); die zijn met bloedonderzoek niet van syfilis te onderscheiden. Syfilis gaat zonder behandeling niet vanzelf over en kan na jaren schade geven aan hersenen, ogen, hart en bloedvaten, maar is goed te behandelen met antibiotica.
Negatieve uitslag
Een negatieve TPHA betekent dat er geen antistoffen tegen de syfilisbacterie zijn gevonden. In de eerste weken na besmetting zijn de antistoffen vaak nog niet aantoonbaar. Bij een vermoeden van een beginnende syfilis, zoals een pijnloze zweer na seks, adviseert de LCI-richtlijn het bloedonderzoek na 3, 6 en 12 weken te herhalen; bij zo'n zweer is een test op het wondvocht (PCR) de eerste keus. Als al antibiotica zijn gebruikt, kan de test langer of zelfs blijvend negatief blijven.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag volgen een bevestigingstest en een RPR-test, en test de arts ook op hiv en andere soa's. Bij een actieve syfilis volgt behandeling met antibiotica en worden sekspartners gewaarschuwd, getest en zo nodig behandeld. Syfilis is voor individuele gevallen niet meldingsplichtig.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De TPHA is een van de standaardtests om syfilis op te sporen. Een positieve treponemale test wordt volgens de LCI-richtlijn gevolgd door een bevestigingstest (IgG-westernblot) en een RPR-test voor de activiteit van de infectie. Omdat de antistoffen levenslang blijven, is de TPHA niet geschikt om het effect van een behandeling te volgen of een nieuwe infectie aan te tonen bij iemand die eerder syfilis had; ook de TPHA-titer is daarvoor niet geschikt. Daarvoor gebruikt de arts de RPR-test.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- In de eerste weken na besmetting is de test vaak nog negatief; bij een vermoeden van beginnende syfilis is herhaling na 3, 6 en 12 weken nodig.
- Gebruik van antibiotica kort na besmetting kan de antistofvorming vertragen of voorkomen.
- Kruisreactie met verwante tropische treponema-infecties (framboesia, pinta, niet-seksueel overgedragen syfilis) geeft een positieve uitslag die niet van syfilis te onderscheiden is.
- Na een behandelde syfilis blijft de test meestal positief en zegt dan niets over een nieuwe infectie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol na seks zonder condoom met een nieuwe of wisselende partner, voor mannen die seks hebben met mannen, sekswerkers en mensen met hiv, als een partner syfilis heeft, en bij klachten zoals een pijnloze zweer op of rond penis, vagina, anus of mond, of een niet-jeukende huiduitslag op romp, armen en benen. Zwangeren worden al standaard getest in het eerste trimester. Voor wie eerder syfilis had, is de TPHA niet geschikt om een nieuwe infectie aan te tonen.
Hoe vaak komt het voor?
In 2024 werd bij de Centra Seksuele Gezondheid bij 1.798 mensen syfilis vastgesteld; 92 procent van hen was een man die seks had met mannen. Syfilis komt ook vaker voor bij mensen met hiv. Er worden in Nederland bijna geen baby's met syfilis geboren (nul tot drie per jaar), omdat alle zwangeren worden gescreend.
RIVM (Centra Seksuele Gezondheid, 2024); LCI-richtlijn Syfilis
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag door een lang geleden behandelde syfilis of een verwante tropische infectie kan onnodige ongerustheid of verwarring over een soa geven.
- Testen kort na een risicocontact kan ten onrechte geruststellen als er geen hertest volgt.
Laten testen
TPHA (syfilis) laten testen
TPHA (syfilis) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Bloedafname
Syfilis inclusief titerbepaling
Serologie inclusief titer; bij syfilisdiagnostiek.
€ 51,00
Meerdere afnames
SOA thuistest Compleet
Test thuis op chlamydia, gonorroe, trichomonas, Mycoplasma genitalium, hiv en syfilis.
€ 99,00
Meerdere afnames
SOA thuistest Extra uitgebreid
Onze uitgebreidste SOA-thuistest op twaalf infecties en verwekkers, waaronder hiv, syfilis, hepatitis B en herpes type 1 en 2.
€ 149,00
Vingerprik
HIV, syfilis en hepatitis B thuistest
Drie serologische SOA-screeningen uit één vingerprikmonster.
€ 59,00
Vingerprik
Syfilis thuistest
Laboratoriumscreening op syfilis met bevestiging indien nodig.
€ 39,00
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagenMeer uitleg
Andere analyses: Soa
- Chlamydia trachomatis IgG
- Chlamydia trachomatis PCR (urine)
- Gonorroe (Neisseria gonorrhoeae) PCR (urine)
- Hepatitis B-oppervlakte-antigeen (HBsAg)
- Hepatitis C-antistoffen (anti-HCV)
- Herpes simplex virus type 1 PCR (urine)
- Herpes simplex virus type 1-antistoffen (HSV-1 IgG)
- Herpes simplex virus type 2 PCR (urine)
- Herpes simplex virus type 2-antistoffen (HSV-2 IgG)
- Hiv-1/2-combinatietest (antigeen en antistoffen)
- HSV-1/2 IgG (herpes simplex, niet uitgesplitst)
- HSV-1/2 IgM (herpes simplex)