Urine · 3 analyses
Eiwit/kreatinine-ratio
Meet totaal eiwit en kreatinine in urine en berekent de eiwit/kreatinine-ratio. Om eiwit in de urine uit te zoeken of eiwitverlies te volgen.
€ 23,00
Alle analyses
Nier en zouten · Urine
Totaal eiwit (urine)
De hoeveelheid eiwit in een portie urine, als getal; een maat voor eiwitverlies via de nieren.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Totaal eiwit (urine): wat wordt er gemeten?
Gezonde nieren houden eiwitten in het bloed vast; er komt maar heel weinig in de urine. Deze analyse meet de concentratie van alle eiwitten samen in een portie urine, dus albumine en ook andere eiwitten die een urinestick slecht ziet. Zo is de meting geschikt om een positieve urinestick uit te zoeken en om eiwitverlies te volgen. De concentratie hangt ook af van hoeveel je hebt gedronken; daarom wordt totaal eiwit meestal gedeeld door het kreatinine in dezelfde urine (de eiwit/kreatinine-ratio).
Wat kan het signaleren?
- Eiwitverlies via de nieren, bijvoorbeeld door nierschade bij diabetes of hoge bloeddruk of door een ontsteking van de nierfilters (glomerulonefritis)
- Tijdelijk eiwitverlies door zware inspanning, koorts of een urineweginfectie
- Andere eiwitten dan albumine in de urine, die een urinestick kan missen
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Totaal eiwit (urine) te hoog
Een verhoogde concentratie kan wijzen op eiwitverlies via beschadigde nierfilters, meestal door diabetes of hoge bloeddruk, soms door een nierziekte zoals een ontsteking van de nierfilters. Vaak is een verhoging tijdelijk: na zware inspanning, bij koorts, uitdroging of een urineweginfectie, of bij sommige jonge mensen alleen na lang staan. Ook bloed of afscheiding in de urine en sterk geconcentreerde urine geven een hogere waarde. Zelden komen er eiwitten in de urine doordat het lichaam een afwijkend eiwit te veel aanmaakt; dat vraagt om aanvullend onderzoek. Bij veel eiwitverlies kunnen gezwollen enkels en schuimende urine ontstaan.
Totaal eiwit (urine) te laag
Een lage of niet meetbare concentratie is normaal: gezonde nieren houden eiwitten vast. In sterk verdunde urine, bijvoorbeeld na veel drinken, kan een kleine hoeveelheid eiwit worden gemist; de eiwit/kreatinine-ratio corrigeert daarvoor. Een normale waarde sluit beginnende nierschade niet uit: een kleine hoeveelheid albumine valt weg tussen de andere eiwitten, en daarvoor is de albumine/kreatinine-ratio gevoeliger.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verhoogde waarde sluit de huisarts een urineweginfectie uit, herhaalt de meting in ochtendurine, meestal als albumine/kreatinine-ratio, en bepaalt de eGFR in bloed. Bij veel eiwit, een snel dalende nierfunctie of eiwit samen met bloed in de urine kan verwijzing naar een internist-nefroloog volgen.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
De concentratie totaal eiwit in een losse portie urine hangt af van hoe geconcentreerd de urine is en zegt daarom vooral iets samen met kreatinine in dezelfde urine. De meting ziet alle eiwitten, ook eiwitten die een urinestick mist, maar is voor beginnende nierschade minder gevoelig dan albumine in urine; de NHG-Standaard Chronische nierschade gebruikt daarom de albumine/kreatinine-ratio om nierschade vast te stellen. Omdat eiwit in de urine vaak tijdelijk is, telt een afwijking pas als hij bij herhaling blijft.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Zware inspanning in de dag voor de afname, koorts, een urineweginfectie, uitdroging en menstruatie kunnen de waarde tijdelijk verhogen.
- Hoeveel je hebt gedronken bepaalt de concentratie; een losse waarde zonder kreatinine is moeilijk te vergelijken met een andere meting.
- Bij sommige jonge mensen komt eiwit alleen na lang staan in de urine (orthostatische proteïnurie); ochtendurine is dan normaal.
- Meetmethoden voor totaal eiwit reageren niet op alle eiwitten even sterk, waardoor uitslagen tussen laboratoria kunnen verschillen.
Voorbereiding
- Gebruik bij voorkeur ochtendurine.
- Sport niet zwaar in de 24 uur voor het opvangen van de urine; dat verhoogt eiwit in de urine tijdelijk.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol om een positieve urinestick verder uit te zoeken of om bekend eiwitverlies te volgen, samen met kreatinine in dezelfde urine. Voor het opsporen van beginnende nierschade bij diabetes, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten is de albumine/kreatinine-ratio gevoeliger. Bij gezonde mensen zonder klachten of risicofactoren is de kans op een afwijking klein en is een licht verhoogde waarde vaak tijdelijk.
Hoe vaak komt het voor?
Chronische nierschade komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 10 volwassenen voor, vaker op hogere leeftijd en bij diabetes en hoge bloeddruk. Eiwit in de urine is daarbij vaak het eerste teken. Bij ongeveer 5 op de 100 Nederlanders is chronische nierschade bekend bij de huisarts; veel mensen met nierschade weten het dus niet.
NHG-Standaard Chronische nierschade; NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn (2021)
Nadelen en risico's
- Een tijdelijk verhoogde waarde na inspanning of bij een infectie kan onterecht op nierschade lijken en onnodige zorgen geven.
Laten testen
Totaal eiwit (urine) laten testen
Totaal eiwit (urine) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen